[![vintage telefoon 1980](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-telefoon-t65-wikimedia-01m3ezr4sh-1791368336.jpeg)](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1441-150-jaar-telefoon)

##  [150 jaar telefoon](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1441-150-jaar-telefoon)

- Afbeeldingen | Bron ©: T65 toestel, omstreeks 1980, wikimedia, Zutje - Eigen werk, CC BY-SA 3.0

Van een zwengel aan het telefoontoestel naar de draaischijf en uiteindelijk de druktoets: de manier waarop Nederlanders een telefoongesprek begonnen, veranderde in de loop der tijd ingrijpend. Historisch onderzoeker Maarten Oberman beschrijft deze ontwikkeling aan de hand van toestellen uit zijn eigen verzameling.

De uitvinding van de telefoon in 1876 maakte het mogelijk om afstand te overbruggen om met elkaar te kunnen spreken. De door Alexander Graham Bell uitgevonden telefoon was in feite een uitbreiding op het al bestaande telegraaftoestel. Alhoewel het patent aan Graham Bell was toegekend had ook de Italiaan Meucci al een werkende telefoon gemaakt maar hij kon het patent niet betalen. Meucci beweerde dat Bell het idee van hem gestolen had en heeft altijd geprocedeerd tegen Bell. In 2002 is Meucci door het Amerikaanse congres alsnog tot uitvinder van de telefoon verklaard.

\+ [Lees verder op historiek.net ⇢](https://historiek.net/geschiedenis-nederlandse-telefonie/186403/)

 +[ In de jaren 50-70: weinig en kort telefoneren, historiek.net ⇢](https://historiek.net/jaren-50-70-weinig-en-vooral-kort-telefoneren/82215/)

### ![](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-nationaal-archief-bert-verhoeff-anefo-telefoon-1960-telefooncel.jpeg)

- Laatste update op 07 oktober 2026.

       [![Bandkeramiek uit Elsloo](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-bandkeramiek-header-01kyc5jvtt-1785755821.jpeg)](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1420-nieuw-permanente-bandkeramiek-expositie)

##  [Nieuwe expositie: Bandkeramiek uit Elsloo](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1420-nieuw-permanente-bandkeramiek-expositie)

- Afbeeldingen | Bron ©: Historiehuis van de Maasvallei

Op de 1e etage van het Historiehuis kunt u een nieuwe permanente expositie over **Bandkeramiek** bezoeken. U kunt daar vondsten bewonderen van opgravingen die tussen 1965 en 2014 werden uitgevoerd op de locaties Sanderboutlaan nabij Karwei, J. Riviusstraat en Paulus Potterstraat in Elsloo.

U ziet uiteraard het beroemde versierd aardewerk, pijlpunten, vuurstenen gereedschap, maalstenen etcetra. Maar u kunt er ook een lijkafdruk bekijken of een verdiepende mediapresentatie over de opgravingen. Bovendien vertellen onze **gidsen** u àlles over de Bandkeramische cultuur in Elsloo en omgeving.

Als u voorafgaand aan uw bezoek al wat meer informatie over de Bandkeramiek wilt inwinnen, kunt u prima terecht op onze website:[ klik hier ⇢](https://historiehuismaasvallei.nl/kenniscentrum/bandkeramiekers-in-elsloo)

*Weinig perioden uit de Nederlandse prehistorie hebben zo'n beeldend verhaal opgeleverd van de vroegste boeren in ons land, de vertegenwoordigers van de Bandkeramiek (rond 5300 voor Chr.). Deze tentoonstelling vertelt ons o.a. meer over de overgang van een jagers- naar een boerensamenleving, een belangrijk thema in de archeologie en geschiedenis.*

Helaas is deze etage niet van een lift voorzien.

- Laatste update op 17 september 2026.

       [![Omgevingscursus](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2024/rawpixel-omgevingscursus-design-01j91nasa9-1727708971.jpg)](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1256-omgevingscursu)

##  [Omgevingscursus](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1256-omgevingscursu)

- Afbeeldingen | Bron ©: rawpixel.com, Hub Leufkens

**Vrijdag 6 november** start in Punt 39 voor de achtste keer de Omgevingscursus. De organisatie is een samenwerking van DOP Elsloo en het Historiehuis van de Maasvallei. De cursus wordt gegeven door Guus Peters, streekhistoricus.

Deze cursus behandelt de historie en het landschap van de Maasvallei (beide oevers) tussen Geulle en Grevenbicht. Onderwerpen zijn o.a. de vorming van het landschap, de vroegste bewoners, Romeinen, Franken, Vikingen, de betekenis van de kerk, het ontstaan van nederzettingen, de vorming van het wegenstelsel, ontginning van deze streek, de Graetheide, Maaslopen, Maasvaart, wonen, werken en overleven, de aanleg van het Julianakanaal, de industrialisering met de komst van de staatsmijn Maurits en de Tweede Wereldoorlog.

De cursus bestaat uit 25 delen en begint op **vrijdag 6 november** in Punt 39**,** van 20.00-22.00 uur. Deelname voor max 20 personen. Kosten 50 euro voor hele cursus.

Heeft u interesse in de rijke historie en meer van uw omgeving?

\+ Meer info en [aanmelden op de website van DOP Elsloo ⇢](https://dorpsplatform-elsloo.nl/cursussen/aanmelding-cursus-workshop-activiteit)

Daarnaast worden in Punt 39 dit najaar ook nog de volgende cursussen en workshops aangeboden: cursus aquarelleren, cursus fotografie, workshop digitale zorg, bloemschikken, Griekse en Romeinse mythologie in de kunst.

- Laatste update op 24 augustus 2026.

       [![Sigaren productie ](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/sigarenproductie/rawpixel-sigarenfabriek-usa-01m3c5s0nx-1790336711-88019415.webp)](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1437-elsloose-sigarenfabriekjes)

##  [Elsloose sigarenfabriekjes](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1437-elsloose-sigarenfabriekjes)

- Afbeeldingen | Bron ©: Historiehuis van de Maasvallei, rawpixel.com

Vanaf het einde van de zestiende eeuw rookte men in Nederland al tabak, vooral in een pijp. Sigaren kwamen aanvankelijk uit het buitenland en waren nog geen alledaags product. Pas in de negentiende eeuw werd de sigaar populair genoeg om op veel plaatsen werk te bieden aan sigarenmakers, zo ook in o.a. Beek en Elsloo.

**Wanneer begon Nederland sigaren te roken en te maken?**

Een precies beginjaar is moeilijk aan te wijzen. In zijn publicatie ["Een eeuw sigarenindustrie in Nederland"](https://heemkundebeek.nl/100-jaar-sigaren/) vermeld Paul Mennens van Heemkundevereniging Beek dat al in de zestiende en zeventiende eeuw sigaren naar Nederland werden gebracht. Het ging toen om ingevoerde sigaren uit onder meer Brazilië, Cuba, Spanje en Engeland. De meeste tabaksrokers gebruikten in die tijd echter een pijp. Pas veel later werd de sigaar een alledaags rookartikel.

Tegen het einde van de achttiende eeuw werden in Nederland op kleine schaal sigaren met de hand gemaakt. Vanaf circa 1850 verschenen in veel plaatsen sigarenmakerijen. Dat waren vaak thuiswerkers of kleine bedrijven die met de hand de tabaksbladeren verwerkten om er sigaren van te "rollen". Ook vrouwen en kinderen werkten mee, bijvoorbeeld bij het verwerken van tabaksbladeren. De werkdagen waren lang en de arbeidsomstandigheden vaak zwaar.
Nederland telde omstreeks 1850 minder dan 2.000 sigarenmakers, tegen ongeveer 15.000 in 1890.

![Elsloo Dobbelstein sigarenfabriek](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/sigarenproductie/Elsloo-Dobbelstein-sigarenfabriek.jpg)

Foto boven: De sigarenfabriek van de gebroeders Dobbelstein aan de Kaakstraat 1, achter de kapel.

 [ + - LEES VERDER Klik hier om te sluiten ](# "Klik hier om eerdere artikelen te openen")

\---

***Hoe werd een sigaar gemaakt?***

*Eerst verwijderden de arbeiders met hun vingers de dikke nerf uit het tabaksblad. Dat heette ‘strippen’. Van de tabak voor de vulling maakten zij een langwerpig bundeltje. Daaromheen rolden zij een eerste blad, het omblad. Dit halffabricaat heette een ‘bosje’ of 'pop'. De bosjes gingen in houten vormen onder een pers, zodat alle sigaren dezelfde vorm kregen. Daarna rolde een geoefende sigarenmaker er schuin een mooi, gaaf dekblad omheen. Hij werkte het uiteinde af en zette het blad vast. Een sigaar bestond dus uit drie delen: de vulling, het omblad en het zichtbare dekblad.*

*Het was snel en precies werk. Volgens de herinneringen in 'De Maasvallei in een stroomversnelling' (publicatie van Guus Peters van Historiehuis van de Maasvallei) maakte een sigarenmaker zo’n 300 tot 400 sigaren per dag. Toen rond 1930 het maken van de ‘poppen’ of 'bosjes' deels werd gemechaniseerd, kon dat oplopen tot ongeveer 600. Het dekblad werd nog met de hand aangebracht. Het boek noemt voor een goede sigarenmaker in de jaren twintig een weekloon van ongeveer 20 tot 30 gulden.*

\---

**Beek bood werk aan Elsloonaren**

In 1867 begon Eugène Hennekens achter zijn pand aan het Wolfeijnde in Beek met de productie van sigaren. Later volgden onder anderen Alphons Garé en M. Retera. Rond 1900 verdienden ruim 350 mensen hun brood in de Beekse sigarenindustrie. De meesten kwamen uit Beek, maar ook inwoners van Elsloo en Maastricht vonden er werk.

Fabrikanten besteedden een deel van hun productie uit aan werkplaatsen in andere dorpen. Zo had de Beekse firma Retera, opgericht in 1888, een vestiging in Elsloo. Volgens het Historiehuis van de Maasvallei was die in 1916 gevestigd op de plek van het huidige woonhuis aan Raadhuisstraat 22. Toen tussen 1920 en 1923 sigarenmakers zonder werk kwamen te zitten, besprak de Elsloose gemeenteraad steun en werkgelegenheid. Retera stelde voor om een aantal werklozen in zijn Elsloose fabriek aan het werk te zetten, met een financiële bijdrage van de gemeente per duizend gemaakte sigaren.

Een van de arbeiders uit de omgeving was P.J.H. Pijpers uit Catsop, die woonde toen op Het Einde 2. Hij werkte vanaf 1910 bij de Beekse tabaksfabriek als pruimtabakbewerker. In 1933 ging hij de weg op om pruimtabak te verkopen in Zuid-Limburg. Dat deed hij tot het begin van de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog kreeg hij, net als veel andere tabaksbewerkers, zijn baan niet terug. Pijpers overleed op 22 juli 1983, op 86-jarige leeftijd.

**Sigarenfabriekjes in Elsloo**

Elsloo had ook eigen werkplaatsen. Onderstaande foto uit 1916 toont de medewerkers van een sigarenfabriekje voor het toenmalige café H. Janssen, op de hoek van de Kaakstraat en Terhagen. Op het bord voor de groep staat ‘Gijrath & Bots Elsloo’.

De sigarenmakers werkten in de zaal van het café. Volgens het Historiehuis van de Maasvallei waren het er ongeveer 35. Zij maakten tegen stuksprijs sigaren voor Gijrath & Bots uit Valkenswaard. Hun betaling hing dus af van het aantal sigaren dat zij afleverden. Sjaak Janssen was hun plaatselijke baas.

![sigarenfabriek 1916 2](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/sigarenproductie/sigarenfabriek_1916-2.jpg)

Afbeelding: 1e rij: 4e van rechts J. Fredrix / 2e rij, achter bord: 1e van links Coen Smeets en 1e van rechts Servaes Bours / 3e rij vijfde persoon van rechts Sjaak Lemmens, met een ketting aan zijn broek / laatste rij: 2e van links P. Dobbelstein, 3e van links M. Fredrix

**Sigarenfabriekjes in Elsloo en Catsop**

In de boeken "De Maasvallei in een stroomversnelling" en "Catsop" worden verschillende sigarenfabriekjes of werkplaatsen vermeld. Harie Rouvroye noemt in zijn terugblik op de [bedrijvigheid in Elsloo rond 1935](https://historiehuismaasvallei.nl/nostalgie-verhalen/1812-winkel-en-andere-bedrijvigheden-in-elsloo-rond-1935) ook nog een aantal werkplaatsen. Onderstaande is een opsomming van fabriekjes die op enig moment actief zijn geweest met sigarenproductie in Elsloo en Catsop.

Raadhuisstraat 2: ‘Den Hjer’, Sjeng Fredrix – sigarenfabriek.
Julianastraat: ‘Sjaak van Betje’ – sigarenfabrikant en verkoop; de eigenaar wordt niet bij naam genoemd.
Kaakstraat 1: ‘Den Dobbele’, Harie Dobbelstein – sigarenfabriek.
Veestraat, Catsop: ‘Sjaakske Collard’, Jac. Collard – sigarenfabriek.
Hof van Catsop: Van Hees en Hennissen
Stationsstraat 62: ‘Het febriekske’, Louis Janssen en Jac. Frederix, pruim- en roltabak-fabriek.
Stationsstraat 54: Sjaak Janssen - sigarenfabriek (vader van Sjefke Janssen)

![Elsloo Retera sigarenfabriek](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/sigarenproductie/Elsloo-Retera-sigarenfabriek.jpg)

Foto boven • Personeel sigarenfabriek van Retera (Beek) in 1916. Nu is dit het woonhuis aan Raadhuisstraat 22.

![Elsloo sigarenfabriek Janssen 1926 2](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/sigarenproductie/Elsloo-sigarenfabriek-Janssen-1926-2.jpg)

Foto boven: De sigarenmakerij van Sjaak Janssen aan de Stationsstraat te Elsloo in 1926. Staande v.I.n.r.: P. Achten, J. Fredrix, H. Fredrix, M. Peters, H. Vranken, J. Collard, Sjaak Janssen (de vader van Sjefke); zittend v.l.n.r.: P. Peters, H. Peters, S. Janssen, W. Collard en L. Damen.

**De mijnen trokken arbeiders weg**

Na de bloei aan het begin van de twintigste eeuw kreeg de Beekse en Elsloose sigarenindustrie het moeilijk. Tijdens de crisis in de jaren twintig verdwenen banen. Arbeiders kozen ook voor werk in de mijnen, waar zij meer konden verdienen. Zeker toen in 1926 de Staatsmijn Maurits in Geleen werd geopend, toen kwam dat werk een stuk dichter bij huis.

Na de Tweede Wereldoorlog lukte het de Beekse en andere fabrikanten niet om de bedrijfstak weer tot bloei te brengen. In de jaren zestig verdwenen de laatste tabaks- en sigarenbedrijven uit de Beekse registers.

**Bronnen**

• [Stichting Nederlandse Tabakshistorie, ‘Tabak in Nederland’](https://www.tabakshistorie.nl/tabakshistorie/tabak-in-nederland/)
• [Heemkundevereniging Beek, ‘Een eeuw sigarenindustrie in Nederland’](https://heemkundebeek.nl/100-jaar-sigaren/)
• [Historiehuis van de Maasvallei, ‘De Maasvallei in een stroomversnelling’ ](https://historiehuismaasvallei.nl/files/Publicaties/De-Maasvallei-in-een-stroomversnelling-2022.pdf)
• [Boek 'Catsop'](https://historiehuismaasvallei.nl/files/Publicaties/Catsop-boek-2014.pdf)
• [Heemkundesnipper nr 15 uit december 1993](https://historiehuismaasvallei.nl/files/heemkundesnippers-maasstreek/Heemkundesnippers-Maasstreek-nr.15-dec-1993.pdf)
• [De Huisvriend (1894), 'Het ontstaan der sigaar'](https://www.dbnl.org/tekst/_hui002189401_01/_hui002189401_01_0006.php)
• [Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland, 'Sigaren maken in IJsselmuiden'](https://www.immaterieelerfgoed.nl/nl/sigarenmaken)

- Laatste update op 07 oktober 2026.

       [![Expositie Kinderspeelgoed: 1920 - 1970](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-ChatGPT-01kjar3maf-1772095837-db747f0c.jpeg)](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1374-expositie-kinderspeelgoed-1920-1970)

##  [Expositie Kinderspeelgoed: 1920 - 1970 ](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1374-expositie-kinderspeelgoed-1920-1970)

- Afbeeldingen | Bron ©: met dank aan LGOG/ChatGPT

In het **Historiehuis van de Maasvallei** in Elsloo kunt u een nieuwe expositie bezoeken die jong en oud moeiteloos bij elkaar brengt. Te zien is een overzicht van zo'n vijftig jaar kinderspeelgoed, grofweg uit de periode 1920 tot 1970.

Het hart van de tentoonstelling is een klaslokaal uit het begin van de vorige eeuw. Daaromheen ontvouwt zich een kleurrijke wereld van bordspellen, blikken auto’s, treintjes, stoommachientje, blokkendozen, tollen, knikkers en andere straatspelletjes. Verderop staan winkeltjes, poppenhuizen, trapfietsjes, keukentjes met servies, poppen en stripboeken – allemaal authentiek.

Voor ouders, opa’s en oma’s is het een feest van herkenning: “die hadden wij thuis ook”. Voor (klein)kinderen is het een ontdekkingstocht vol verwondering. En juist dat maakt deze expositie zo leuk: samen kijken, samen verhalen ophalen, samen leren.

**Een uitje dat generaties verbindt – en waar vintage speelgoed weer even tot leven komt.**

Te bezoeken tijdens de openingstijden van het museum en [die vindt u hier ⇢](https://historiehuismaasvallei.nl/bezoekers-info)

Kinderen tot en met 14 jaar hebben gratis toegang. Overige toegangsprijs is 5 euro.

\+ [Bekijk serie filmpjes Spelende Kinderen Vroeger ⇢](https://www.youtube.com/watch?v=uMryAdR2gmI&list=PLcScbAZtqvr5mg510dVaL2Y5QxM_5sJkF)

 [ + - LEES VERDER Klik hier om te sluiten ](# "Klik hier om eerdere artikelen te openen")

\---

## Van blikken treinen tot Barbie: een nostalgische reis door vijf decennia speelplezier

Wie foto’s met spelende kinderen bekijkt uit de periode 1920 tot 1970 ziet ook een stuk sociale geschiedenis. Speelgoed vertelt veel over de tijd waarin kinderen opgroeiden: over armoede en welvaart, over techniek en industrie, maar ook over het dagelijks leven in dorpen en steden. In een halve eeuw veranderde het speelgoed ingrijpend. Tegelijk bleef één ding hetzelfde: kinderen speelden vooral buiten en gebruikten hun fantasie. Dit is de geschiedenis van vijf decennia kinderspeelgoed.

### De periode 1920–1930: eenvoudig en vaak zelfgemaakt

In veel westerse landen brak na de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) in de twintiger jaren een periode aan van economische groei en optimisme — ook wel de Roaring Twenties genoemd. Voor het eerst begon speelgoed een echte industrie te worden.

In de jaren twintig bestond speelgoed meestal uit eenvoudige materialen. Hout was het belangrijkste. Veel speelgoed werd thuis gemaakt door ouders of grootouders. Denk aan houten trekdieren, blokkendozen, kleine karren of hobbelpaarden.

![rawpixel ChatGPT speelgoed auto 1925 01kjz4890x 1773068401](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-ChatGPT-speelgoed-auto-1925-01kjz4890x-1773068401.jpeg)

**Blikken speelgoed**
Fabrikanten in Duitsland, Amerika en later ook Nederland produceerden prachtige blikken treinen, auto's, vliegtuigen en boten — vaak met de hand geschilderd en voorzien van opwindmechanismen. Dat speelgoed was technisch verrassend ingenieus, maar ook kwetsbaar. Het merk Märklin uit Duitsland was wereldberoemd om zijn modelspoorwegen, die tot op de dag van vandaag worden verzameld.

Blikken speelgoed was niet alleen mooi, maar ook relatief betaalbaar. Kinderen uit de arbeidersklasse kregen bijvoorbeeld kleine, eenvoudige blikken treintjes; kinderen uit rijkere gezinnen daarentegen konden rekenen op uitgebreide spoorbanen met stations, seinpalen en rijtuigen.

**Poppen en poppenwagens** Voor meisjes waren poppen het belangrijkste speelgoed. Die waren vaak gemaakt van porselein, stof of later celluloid. Daarbij hoorden poppenwagens, poppenbedjes en kleine keukentjes. In de jaren twintig werden poppen steeds verfijnder. Bisque-porseleinen poppen met echt haar en sluitbare ogen waren de droom van elk meisje. Poppenwagens werden groter en eleganter, geïnspireerd op echte kinderwagens van die tijd. In Nederland waren merken als Bing (oorspronkelijk Duits maar wijd verspreid) populair, net als handgemaakte poppen van lokale kleermakers en naaisters.

**Constructiespeelgoed
Meccano**, in Engeland uitgevonden in 1898, beleefde zijn grote bloeitijd vanaf de jaren twintig. Met metalen strips, bouten en moertjes konden kinderen — vooral jongens — bruggen, kranen en machines bouwen. Het was het constructiespeelgoed bij uitstek en leerde kinderen indirect technisch denken. Tot ongeveer 1970 was Meccano wereldwijd een van de bekendste technische speelgoedmerken. Het paste goed bij de fascinatie voor techniek, industrie en mechanica die toen sterk aanwezig was. Veel scholen en technische clubs gebruikten Meccano zelfs om jongeren kennis te laten maken met techniek.

**Belangrijke kenmerken van deze periode:**
• veel speelgoed van hout of blik
• vaak handgemaakt of eenvoudig uitgevoerd
• rolverdeling tussen jongens- en meisjesspeelgoed
• weinig bezit: kinderen hadden meestal maar enkele stukken speelgoed

![rawpixel chatgpt speelgoed meccano 01kjz4890x 1773064971](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-chatgpt-speelgoed-meccano-01kjz4890x-1773064971.jpeg)

### De crisisjaren van de jaren dertig

De beurskrach van 1929 en de daaropvolgende economische crisis in Europa en Amerika gooide roet in het eten. Gezinnen hadden nauwelijks geld voor luxe — en speelgoed gold als luxe en werd steeds schaarser.

**Zelfgemaakt speelgoed** Veel gezinnen hadden weinig geld en moesten creatief zijn. Oude materialen werden hergebruikt. In deze jaren werd veel speelgoed thuis gemaakt. Vaders timmerden houten auto's en poppenmeubilair; moeders naaiden stoffen poppen van restmateriaal. Knikkers, tollen en springtouwen — goedkoop en tijdloos — werden opnieuw populair.

Toch waren er ook commerciële successen. **LEGO** werd in 1932 in Denemarken opgericht, aanvankelijk als fabriek van houten speelgoed. De naam LEGO is een samentrekking van het Deense "leg godt" — speel goed. De plastic steentjes zouden pas later komen.

**Mickey Mouse**
Walt Disney lanceerde Mickey Mouse in 1928, en in de jaren dertig volgde een ware merchandiselawine. Mickey Mouse-speelgoed, -boeken en -kostuums werden wereldwijd verkocht. Het was het begin van wat we nu licentiespeelgoed noemen: speelgoed gebaseerd op populaire figuren uit film en strips.

**Boardgames als gezinsactiviteit** Met weinig geld voor uitstapjes lag de nadruk voor ontspanning op verblijf in de eigen huiskamer. Bordspellen zoals **Monopoly** (1935) werden enorme hits. Het spel, bedoeld als kritiek op het kapitalisme, werd ironisch genoeg een van de bestverkochte spellen aller tijden. In Nederland waren ook spellen als **Mens-erger-je-niet** en **Ganzenbord** immens populair.

Buiten spelen was vanzelfsprekend. Straten en pleinen waren de belangrijkste speelplaatsen. Auto’s waren er nauwelijks, waardoor kinderen veel ruimte hadden en relatief veilig op straat konden spelen.

**Populaire buitenspellen waren onder meer:**
\- Knikkeren. knikkers – vaak van glas of klei – waren misschien wel het populairste kinderspel. Kinderen maakten kleine kuiltjes in het zand en probeerden met hun knikker die van een ander weg te schieten.
\- Tollen: met een houten tol en een touwtje lieten kinderen de tol zo lang mogelijk draaien.
\- Hoepelen: met een metalen of houten hoepel die met een stok werd voortgeduwd renden kinderen door de straat.
\- Touwtje springen: vooral meisjes speelden dit spel, vaak met liedjes en vaste ritmes.
\- Verstoppertje: een tijdloos spel waarbij één speler moest zoeken waar de anderen zich verstopt hadden.

 ![rawpixel ChatGPT speelgoed monopoly 1938 01kjz4890x 1773068401](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-ChatGPT-speelgoed-monopoly-1938-01kjz4890x-1773068401.jpeg)

### De jaren 1940–1945: spelen in oorlogstijd

De Tweede Wereldoorlog (1940–1945) trof Nederland en grote delen van Europa hard. Fabrieken produceerden nauwelijks speelgoed en materialen waren moeilijk te krijgen. Speelgoed was een bijna vergeten luxe.

Tijdens de bezetting was er nauwelijks nieuw speelgoed te koop. Kinderen speelden met wat er was: oude ballen, zelfgemaakte poppen, stenen en stokken. Toch waren er ook creatieve oplossingen: timmerlieden en handige vaders maakten eenvoudig houten speelgoed dat buiten de winkels om werd verkocht of geruild. Veel speelgoed werd gerepareerd en opnieuw gebruikt.

Bijzonder is dat juist in deze periode houten speelgoed een wedergeboorte beleefde — niet uit nostalgie, maar uit noodzaak. Metaal was bestemd voor tanks en wapens, niet voor speelgoedtreinen.

Opvallend is dat juist in deze moeilijke jaren het buitenspelen belangrijk bleef. Het bood afleiding in een periode van onzekerheid.

**Belangrijke kenmerken van deze tijd:**
• grote schaarste aan nieuw speelgoed
• veel improvisatie en zelfgemaakte spullen
• veel buitenspelen

 ![rawpixel ChatGPT speelgoed zeepkist 1943 01kjz4890x 1773068401](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-ChatGPT-speelgoed-zeepkist-1943-01kjz4890x-1773068401.jpeg)

### De jaren vijftig: wederopbouw en groei

Na de oorlog veranderde de situatie snel. De economie groeide en gezinnen kregen langzaam meer te besteden. Fabrieken gingen weer speelgoed produceren en het assortiment werd groter.

Miniatuurauto’s van metaal werden populair. Merken zoals **Dinky Toys** maakten gedetailleerde modelauto’s die voor veel jongens een droom waren. Ook bouwdozen bleven onverminderd populair.

**De plastic revolutie**
De jaren vijftig zijn misschien wel het meest iconische tijdperk in de geschiedenis van kinderspeelgoed. De naoorlogse babyboom zorgde voor miljoenen nieuwe kinderen, de economie trok aan, en plastic — goedkoop, lichtgewicht en in alle kleuren produceerbaar — veranderde de speelgoedindustrie voorgoed.

Kunststof maakte het mogelijk om speelgoed op grote schaal te produceren voor een fractie van de kosten. Plotseling waren er plastic soldaatjes, plastic dieren, plastic auto's — allemaal hel gekleurd en betaalbaar voor bijna elk gezin. De kwaliteit was soms twijfelachtig, maar de kwantiteit was ongekend.

LEGO maakte in 1958 de stap naar plastic steentjes met die karakteristieke noppen bovenop, die tot op heden onveranderd is gebleven. Een mijlpaal in de speelgoedgeschiedenis.

**Hula hoop**
In 1958 introduceerde een Amerikaanse bedrijf de **"hula hoop"**. Binnen vier maanden verkochten ze 25 miljoen exemplaren. De hula hoop werd een wereldwijd fenomeen en symbool van de vrolijke, optimistische jaren vijftig.

Klik op afbeelding voor filmpje hula hoop.

Foto: wikipedia, George Garrigues 1958

[![wikipedia Girl twirling Hula Hoop 1958](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/wikipedia-Girl_twirling_Hula_Hoop_1958.jpg)](https://youtube.com/shorts/mSwtxZ_jQAg?si=C8G1MP9XLQ3eGShK)

**Poppen worden professioneel**
In de jaren vijftig werden poppen steeds geavanceerder. Poppen die konden huilen, ogen sluiten en zelfs een flesje leegdrinken — en dat netjes teruggeven aan de andere kant — werden populair. De Tiny Tears pop (1950) was zo'n succes: een pop die echte tranen kon huilen en water kon drinken.

**Modelspoorwegen bereiken hun hoogtepunt**
De naoorlogse welvaart deed gezinnen investeren in hobby's. Modelspoorwegen waren niet alleen kinderspeelgoed — vaders bouwden er complete landschappen omheen, met tunnels, dorpjes en seinhuisjes. Merken als Märklin, Fleischmann en het Nederlandse Lima hadden een grote aanhang. Een volledige modelspoorwegopstelling onder de kerstboom was voor veel gezinnen het ultieme cadeau.

**Kenmerken van de jaren vijftig:**
• meer industrieel geproduceerd speelgoed
• metalen miniaturen en mechanisch speelgoed
• speelgoed dat techniek en constructie stimuleerde
• speelgoed werd vaker cadeau gegeven bij feestdagen

![rawpixel ChatGPT modelspoorweg 1955 01kjz4890x 1773068401](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-ChatGPT-modelspoorweg-1955-01kjz4890x-1773068401.jpeg)

### De jaren zestig: Barbie, ruimtevaart en tegencultuur

De jaren zestig waren een tijdperk van verandering. De Koude Oorlog, de ruimterace, de beatgeneratie, hippies en de opkomende consumentencultuur — het allemaal beïnvloedde het speelgoed van die tijd op unieke wijze.

**Barbie: Een revolutie in poppen**
In 1959 introduceerde fabrikant Mattel een pop die de wereld zou veranderen: Barbie. Barbie was de eerste pop die geen baby of klein kind was, maar een volwassen vrouw met een eigen identiteit, carrière en garderobe. Meisjes konden voor het eerst met een pop spelen die aspiraties had. Barbie had allerlei beroepen: ze was piloot, verpleegster, astronaut en modeontwerper. Dat was bijzonder voor die tijd. De pop werd heel bekend en zorgde voor veel gesprekken over hoe meisjes en jongens opgroeien en wat van hen verwacht wordt.
In 1961 volgde Ken, Barbies vriend, en later kwamen er honderden accessoires: het droomhuis, de auto, de camper. Barbie was niet alleen een pop — het was een heel universum.

![rawpixel ChatGPT speelgoed Barbie 1965 01kjz4890x 1773068401](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-ChatGPT-speelgoed-Barbie-1965-01kjz4890x-1773068401.jpeg)

**De ruimterace en futuristisch speelgoed**
Na de lancering van de kunstmaan Spoetnik door de Sovjet-Unie in 1957 en de lancering van de eerste mensen de ruimte in, raakten kinderen gefascineerd door astronauten en raketten. Speelgoedfabrikanten sprongen in op de ruimtekoorts: plastic ruimteschepen, astronautenpakjes, speelgoedraketten en 'ruimtepistolen' vulden de winkels.

**G.I. Joe en de actiefiguur**
In 1964 kwam **G.I. Joe** — een 30 centimeter grote actiefiguur voor jongens op de markt. Het was een revolutie: voor het eerst was er een 'pop' die uitdrukkelijk voor jongens was bedoeld. Met verwisselbare kleding, wapens en voertuigen was G.I. Joe de mannelijke tegenhanger van Barbie. In Nederland werd G.I. Joe minder populair dan in Amerika, maar de trend van actiefiguren vond wel ingang via andere merken en Europese varianten.

**Twister en sociale spellen**
In 1966 werd Twister gelanceerd; een spel waarbij spelers hun handen en voeten op gekleurde cirkels moeten plaatsen zonder om te vallen.

**Hot Wheels: Schaalmodellen met pit** In 1968 introduceerde Mattel **"Hot Wheels"** — schaalmodellen van auto's die sneller reden dan welk ander speelgoedautootje ook, dankzij lichte wielen en soepele assen. De kleine raceauto's werden een instant hit bij jongens. Ze pasten in een jaszak, waren betaalbaar en konden op speciale banen worden gereden. Tot op de dag van vandaag worden Hot Wheels geproduceerd en verzameld.

**Speelgoed uit deze periode:**
\- Barbie, Ken en aanverwante poppen
\- plastic soldaatjes
\- robots en ruimtevaartfiguren
\- poppenhuizen met moderne meubels
\- racebanen en elektrische treinen

**Kenmerken van de jaren zestig:**
• massaproductie van kunststof speelgoed
• grotere invloed van televisie en populaire cultuur
• meer variatie en grotere beschikbaarheid

### De jaren zeventig: creatief bouwen en fantasiewerelden

In de jaren zeventig verschoof de nadruk van speelgoed steeds meer naar creativiteit en fantasie. Bouwsystemen werden populair, waarbij kinderen hun eigen werelden konden maken. Bouwstenen zoals **Lego** maakten het mogelijk om huizen, voertuigen en complete steden te bouwen. Ook speelfiguren en miniatuurwerelden werden populair.

Daarnaast groeide de populariteit van gezelschapsspellen. Families speelden samen bordspellen aan de keukentafel.

**Kenmerken van de jaren zeventig:**
• speelgoed dat creativiteit stimuleert
• bouwsystemen en speelfiguren
• meer aandacht voor educatief spelen
• gezelschapsspellen voor het hele gezin

![rawpixel ChatGPT speelgoed rolschaatsen 1970 01kjz4890x 1773068401](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-ChatGPT-speelgoed-rolschaatsen-1970-01kjz4890x-1773068401.jpeg)

### Buiten spelen: het sociale hart van het spel

Tot ver in de jaren zestig speelde het grootste deel van het kinderleven zich buiten af. Kinderen troffen elkaar op straat, op het plein of op een veldje. Spel werd vaak spontaan georganiseerd en regels werden mondeling doorgegeven.

**Bekende straatspellen waren:**
\- Tikkertje: een speler probeert de anderen aan te tikken.
\- Hinkelen: met krijt werden vakken op de straat getekend waar kinderen hinkend doorheen gingen.
\- Blikje trap: een combinatie van verstoppertje en rennen, waarbij een blikje werd weggetrapt.
\- Touwtje springen: vaak gespeeld met meerdere kinderen tegelijk.
\- Stelten lopen: met houten stelten probeerden kinderen zo hoog mogelijk te lopen.

Deze spellen hadden een aantal duidelijke kenmerken:
• ze vereisten weinig of geen materiaal
• ze werden buiten gespeeld
• ze werden door kinderen zelf georganiseerd
• regels konden per straat of dorp verschillen

### Speelgoed als spiegel van de samenleving

Vijftig jaar speelgoed laat een duidelijk patroon zien. In tijden van crisis en oorlog verschraalt het speelgoed — maar verdwijnt het nooit. Creativiteit en improvisatie nemen het over. In tijden van welvaart explodeert de industrie en worden kinderen overspoeld met prikkels en producten.

De strikte genderverdeling valt op: meisjes speelden met poppen en keukentjes, jongens met treinen en soldaatjes. Pas aan het einde van de jaren zestig begon dit langzaam te kantelen — mede dankzij de vrouwenbeweging.

**Van ambacht naar industrie** In 1920 was veel speelgoed nog ambachtelijk vervaardigd — door lokale timmerlieden, naaisters en kleine fabrieken. In 1970 domineerden grote multinationals als Mattel, Hasbro en LEGO de markt. Speelgoed was een industrie geworden, met reclame, licenties en massaproductie.

**De rol van televisie** Met de opkomst van televisie in de jaren vijftig en zestig veranderde de marketing van speelgoed drastisch. Speelgoedadvertenties werden rechtstreeks op kinderen gericht — voor het eerst in de geschiedenis konden kinderen hun ouders onder druk zetten voor bepaalde producten. Dit zorgde voor nieuwe discussies over het toenemende kopen van spullen en over het feit dat de wereld van kinderen steeds meer door reclame en commercie werd beïnvloed.

**Waarom dit speelgoed nog steeds fascineert** Speelgoed uit de periode 1920–1970 is tegenwoordig zeer gewild bij verzamelaars. Een originele Barbie uit 1959 in goede staat kan duizenden euro's opbrengen. Blikken speelgoed uit de jaren twintig — zeker van gerenommeerde fabrikanten — wordt als kunst beschouwd.

Maar de aantrekkingskracht gaat verder dan geld. Speelgoed roept herinneringen op. Voor mensen die opgroeiden in deze decennia, is een oud speelgoedautootje of een versleten pop een directe verbinding met hun jeugd — met de geur van de woonkamer, de stem van hun moeder, de smaak van limonade op een zomermiddag.

En voor jongere generaties biedt dit speelgoed een venster op een andere wereld: een tijd zonder schermen, zonder apps, zonder algoritmes. Een tijd waarin **verbeelding** het belangrijkste speelgoed was.

**Conclusie: Vijftig jaar spelen** Van blikken treinen tot Barbie, van houten tollen tot Hot Wheels — de periode 1920 tot 1970 is een gouden tijdperk in de speelgoedgeschiedenis. Het waren vijftig jaar van armoede en overvloed, van oorlog en vrede, van tradities en revoluties.

Maar door al die veranderingen heen bleef één ding constant: kinderen wilden spelen. Ze wilden dromen, bouwen, verzorgen, racen en ontdekken. Speelgoed was — en is — het gereedschap waarmee kinderen de wereld leren begrijpen.

En misschien is dat wel de mooiste les die deze nostalgische reis ons leert: **goed speelgoed heeft geen batterijen nodig. Het heeft alleen een kind nodig met een verbeelding.**

![rawpixel historiehuis kinderspeelgoed 01kgrwgg6b 1770362880](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-historiehuis-kinderspeelgoed-01kgrwgg6b-1770362880.jpeg)

- Laatste update op 17 september 2026.

       [![](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-wikimedia-kasteel-elsloo-01m3ezr4sh-1790497196.jpeg)](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1438-volkstelling-van-1796-laat-het-elsloo-van-toen-zien)

##  [Wie woonde in 1796 in Elsloo?](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1438-volkstelling-van-1796-laat-het-elsloo-van-toen-zien)

- Afbeeldingen | Bron ©: rawpixel.com

In 1796 werden de inwoners van Elsloo geregistreerd. De lijst geeft een zeldzaam beeld van het dorp en de omliggende gehuchten aan het einde van de achttiende eeuw. Ze laat soms zien waar mensen woonden, hoe ze hun brood verdienden en hoe vaak armoede voorkwam. Tegelijk is de telling onvolledig en kloppen niet alle opgetelde aantallen.

**Elsloo onder Frans bestuur**

De volkstelling volgde kort nadat de Franse overheersing in 1795 was begonnen. Elsloo behoorde toen tot het kanton Meerssen in het Departement van de Nedermaas.

Op 2 oktober 1795 werd, krachtens de wet op de ordehandhaving, een volkstelling voorgeschreven. Deze volkstelling wordt in zekere zin beschouwd als het begin van onze Burgerlijke Stand, ofschoon deze zaken pas echt werden geregeld in de Code Napoléon, ook wel Code Civil genaamd, het Franse wetboek van 1804.

 [ + - LEES VERDER Klik hier om te sluiten ](# "Klik hier om eerdere artikelen te openen")

Hoe nu deze telling precies in zijn werk moest gaan, werd waarschijnlijk niet precies bepaald. In iedere gemeente moesten lijsten worden gemaakt met van alle inwoners de naam, ouderdom, beroep of staat, de woonplaats (hier: gehucht of straat), vanaf welk tijdstip hij of zij in de gemeente woonde en tenslotte het aantal kinderen onder de 12 jaar dat een gezin had. In sommige gemeenten gebeurde dit nauwkeuriger dan in andere, afhankelijk van de bekwaamheid van de ambtenaar die met de telling belast werd. Ook is het niet ondenkbaar dat er is gesaboteerd om op die manier de Franse bezetters om de tuin te leiden. Denk hierbij vooral aan de dienstplicht: men stond er niet op te wachten voor Frankrijk te gaan vechten!

Wie de telling in Elsloo in 1796 gedaan heeft, is niet geheel duidelijk, ofschoon het document is ondertekend met G. Fredrix. Waarschijnlijk was het de 40-jarige koster Geurt Fredrix die met deze taak werd belast. Ook was van 1800 tot 1803 ene Godfried Frederix burgemeester van Elsloo. Was hij misschien de ondertekenaar?

**Hoe zag Elsloo en omgeving er toen uit?**

De bebouwing van Elsloo kwam niet verder dan de tegenwoordige Raadhuisstraat. Tussen onze Maasdorpen en Sittard lag de Graetheide, een praktisch onbegaanbaar woest en onontgonnen gebied, dat zich uitstrekte van de kom van Beek tot aan Born. Slechts een enkeling waagde zich door dit gebied. Men leefde in een eigen wereldje en waarschijnlijk had men zelfs wel meer kontakt met bewoners op de overzijde van de Maas.

**Hoeveel inwoners telde Elsloo?**

Op de oorspronkelijke lijst staat een totaal van 869 inwoners. Een nieuwe optelling van alle geregistreerde personen door onderzoeker F. Timmers komt uit op 886. Daarvan 294 inwoners van 0-12 jaar, 71 inwoners van 12 - 20 jaar, 102 inwoners van 20 - 30 jaar, 93 inwoners van 30 - 40 jaar, 96 inwoners van 40 - 50 jaar, 70 inwoners van 50 - 60 jaar, 34 inwoners van 60 - 70 jaar, 14 inwoners van 70 - 80 jaar, 5 inwoners boven de 80 jaar.
Verdeeld naar geslacht bestond de bevolking uit 281 mannen en 311 vrouwen, onder wie 8 weduwnaren en 31 weduwen. De oudste vermelde inwoner is de 87-jarige Bernaerdus Smets uit Catsop.

**Armoede en werk**

Bij het bestuderen van de beroepen die werden uitgeoefend wordt schrijnend uidelijk hoe armoedig het bestaan in die tijd was. Bij 33 van de 191 huishoudens staat ‘arm’ of ‘arm huyshouden’ vermeld: ongeveer één op de zes. Terwijl verder ook de meeste beroepen die uitgeoefend werden nu niet direkt op welstand wijzen. Veel inwoners werkten als boer, dagloner of knecht. Daarnaast telde de lijst 25 mandenmakers, van wie er 23 in Meers woonden. Er waren ook spinners, wevers, smeden, schippers en vissers.

We laten nu de beroepen volgen met het aantal mensen, die deze uitoefenden: 41 boeren, 26 dagloners, 10 knechten, 4 meiden, 25 mandenmakers (waarvan 23 in Meers!), 13 spinners, 5 wevers, 3 smeden, 5 timmerlieden, 3 hoveniers, 2 bodes, 2 brouwers, 2 kleermakers, 2 herbergiers, 2 winkeliers, 2 slotenmakers, 2 haammakers, 1 kuiper, 1 schoenmaker, 1 schoenlapper, 1 bouman (huizenbouwer), 1 klompenmaker, 1 strodekker, 1 naaister, 1 breister, 1 leerlooier, 1 molenaar, 1 vroedvrouw, 1 lijndrijver, 1 koster, 1 veerman (Meers), 1 olieslager, 3 knopenmaaksters (weduwe met twee dochters in Terhagen), 2 vissers, 2 schippers, en 1 schepen.
Een van de twee winkeliers is Andries Manasses, de enige die als jood in het dorp is vermeld en die zichzelf "jodeslagter en winckelier en coopman" noemt.

Er worden geen bewoners van het kasteel in de lijst genoemd. Meestal echter werd het kasteel alleen in de zomermaanden bewoond; bovendien was in Frankrijk de adel afgeschaft en vervielen de bezittingen aan de staat. Na de val van Napoleon in 1815 kreeg de kasteelheer zijn bezittingen in Elsloo terug. Ook was de godsdienst verboden, reden waarom er ook geen geestelijken in de lijst staan.

 De cijfers vragen om voorzichtigheid. Van veel kinderen, knechten en dienstmeiden werd alleen een naam opgeschreven, soms zelfs alleen een voornaam. Ook ontbreken bij een deel van de inwoners gegevens zoals de leeftijd.

 **Volkstelling Elsloo 1796 – regels 1 tot en met 67** De namen zijn per genummerd huishouden bij elkaar gehouden. De leeftijden volgen de volgorde van de namen. Een streepje betekent dat in de bron niets is ingevuld. De namen zijn letterlijk overgenomen; dus inclusief kennelijke schrijffouten die door de opsteller zijn gemaakt.

 **IN ’T STRAATJE (nu Raadhuisstraat), ELSLOO-DORP, OP DEN BERG EN ONDER DEN BERG**
| Naam, ouder dan 12 jaar | Leeftijd | Staat/beroep | Kind, jonger dan 12 jaar |
|---|---|---|---|
| Naam, ouder dan 12 jaar**1.** Christianus Hendrix; Gijs Gijsen | Leeftijd56; 39 | Staat/beroephovenier; ackerman | Kind, jonger dan 12 jaar0; 0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**2.** Joes Wanten; Agnes Janssen; Carolus Wanten; Gerardus | Leeftijd40; 42 | Staat/beroephovenier | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**3.** Hen. Hendrix; Petronilla Beckers; Paulus; Maria Catharina; Nicolaus | Leeftijd60; 62 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**4.** Wed. Nicolaus Janssen; Maria Janssen; Peter Janssen | Leeftijd56 | Staat/beroepspinnerse (spinster) | Kind, jonger dan 12 jaar0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**5.** Gerard de Tige, wed.; Joes de Tige; Mar. Cath. de Tige | Leeftijd57 | Staat/beroepdagloonder | Kind, jonger dan 12 jaar0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**6.** Joes Lebens; Mari Joanna Gijsen | Leeftijd65; 62 | Staat/beroepdagloonder | Kind, jonger dan 12 jaar0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**7.** Willem Gijsen; Petronella Gijsen; Joannes Janssen; Mechtildis; Berbera | Leeftijd57; 68 | Staat/beroeptimmerman | Kind, jonger dan 12 jaar0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**8.** Henricus Gijsen; Anna Cath. Smeets; Matthijs Gijsen | Leeftijd48; 50 | Staat/beroepolijslager | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**9.** Wed. Willem Hendrix en Jan Brouwers; Willem Hendrix; Getrudes Hendrix | Leeftijd— | Staat/beroepspinnerse en arm vrouw | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**10.** Lendert Penders; Anna Beckers; Nicolaus; Mari. Cath.; Lucia | Leeftijd45; 40 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**11.** Jan Lewij Fredrix; Berbara Fredrix | Leeftijd32; 34 | Staat/beroepschipper | Kind, jonger dan 12 jaar5 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**12.** Henricus Smeets; Ida Fredrix; Joes Smeets; Elisabet Smeets | Leeftijd45; 37 | Staat/beroepdagloonder; arm huyshouden | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**13.** Willem Ghijsen; Maria Anna Dugue; Maria Cathar. Gijsen; Maria Joseph; Lucia | Leeftijd57; 52 | Staat/beroepkuyper; arm | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**14.** Joannes Lenssen; Petronella Lenders | Leeftijd35; 25 | Staat/beroepsmit | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**15.** Augusti. Janssen, weduwenaar; Willem; Jan; Augustinus; Catharina; Petronilla | Leeftijd60 | Staat/beroephaammaker | Kind, jonger dan 12 jaar0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**16.** Stephanus Bovens; Beatrix Gijsen; sijn dogter wed. Voncken; Maria Voncken; Nicolaus Voncken | Leeftijd70; 65 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**17.** Wed. Lucia Driessen; Caspar Driessen, wed.; Joes Driessen | Leeftijd— | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**18.** Christianus Nijsten; Ida Kreugers | Leeftijd44; 33 | Staat/beroepdagloonder | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**19.** Lendert Lenarts, weduwenaar; Maria Catharina; Agatha; Rebecca; Coen Schreurs | Leeftijd70 | Staat/beroepackerman; Coen Schreurs: knegt | Kind, jonger dan 12 jaar0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**20.** Joes Bours; Elisabet Janssen; Henricus; Maria Catharina | Leeftijd48; 44 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**21.** M. P. Fredrix; Petronilla Creften; Jennemij; Maria Mechtildis; Maria Elisabetha; Jacobus; Joes Biesmans | Leeftijd72; 52; 23; 21; 17; 13; 60 | Staat/beroepherbergier; Joes Biesmans: diensknegt | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**22.** Gerardus Beckers; Maria Cath. Bovens; Jacob; Judith | Leeftijd50; 48 | Staat/beroepkurver | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**23.** Caspar Ghijsen, wed.; Christianus Ghijsen; Maria Albergs; Maria Margaretha | Leeftijd78; 38; 32 | Staat/beroepherbergier | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**24.** Geurt Geurtsen; sijnen soon Nicolaus Geurts | Leeftijd72 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**25.** Peter Schreurs; Helena Jongen; Wilhelmus; Anna Maria; Anna Elisabet | Leeftijd58; 48 | Staat/beroepkurver | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**26.** Cornelius Jorissen; Elisabet Delvaux | Leeftijd39; 25 | Staat/beroepschipper | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**27.** Wed. Machiel Bours; Joannes Bours; Helena Bours, wed. | Leeftijd82 | Staat/beroepackermanse | Kind, jonger dan 12 jaar0; bij Helena Bours: 1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**28.** Renier; Lucia Driessen | Leeftijd38 | Staat/beroepdagloonder | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**29.** Joes Tossaint; Barbara Janssen; Maria Catharina; Willem; Hermanus | Leeftijd60 | Staat/beroepdagloonder | Kind, jonger dan 12 jaar0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**30.** Willem Aarts; Mar. Mecht. Bours | Leeftijd38; 43 | Staat/beroephaammaker | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**31.** Elis. Janssen, wed.; Henricus Keunings | Leeftijd48 | Staat/beroeparm vrouw | Kind, jonger dan 12 jaar0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**32.** Frederic Kinlijn; Rebecca Smeets | Leeftijd54; 52 | Staat/beroepbode | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**33.** Henricus Becker; Elisabet Kessen | Leeftijd48; 57 | Staat/beroeparm huyshouden | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**34.** Peter Janssen; Catharina lemmens; Maria Janssen; Elisabet | Leeftijd52; 44 | Staat/beroephovenier | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**35.** Cornelis Kruger; Petronella Bours | Leeftijd60; 47 | Staat/beroepsnijder | Kind, jonger dan 12 jaar0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**36.** Cobus Schreurs; Cornelia Cornelissen; Anna Cat. Schreurs; Peter Schreurs | Leeftijd54; 45 | Staat/beroepdagloonder | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**37.** Joes Biesmans; Cath. Schreurs | Leeftijd25; 26 | Staat/beroepdagloonder | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**38.** Wed. Herm. Bours; Marie Joanna Bours; Helena Bours | Leeftijd55 | Staat/beroepackermanse | Kind, jonger dan 12 jaar0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**39.** Simon Fredrix; Marie Nelissen; Elisabet Fredrix | Leeftijd58; 60 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**40.** Joannes Bovens; Margareta Geurts | Leeftijd45; 32 | Staat/beroepdagloonder | Kind, jonger dan 12 jaar0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**41.** Gijs de Tige | Leeftijd46 | Staat/beroepdagloonder | Kind, jonger dan 12 jaar0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**42.** Wed. Lenarts mater (moeder); Bartolomeis Lenarts; Maria Cath. Willems | Leeftijd50; 25; 24 | Staat/beroepbode | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**43.** Jacobus Fredrix; Helena Simons; Maria Catharina | Leeftijd63; 53 | Staat/beroepoud-schepen | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**44.** Joannes Swinnen; Marie Sibilla Claassen; Cornelia Keulers; twee niet met naam genoemde knechten; twee niet met naam genoemde oude lieden | Leeftijd36; 46; twee oude lieden samen 140 | Staat/beroeploijer; Cornelia Keulers: diensmeijt | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**45.** Carolus Mullens; Maria Hel. Bouts; Jan Bovensknegt | Leeftijd32; 26 | Staat/beroepmulder | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**46.** Wed. Vlecken; Henri Vlecken; Cath. Vlecken | Leeftijd58 | Staat/beroepdagloond. | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**47.** Andries Manasses; Mechtildis; Abraham; David; Salomon; Clara | Leeftijd72; 70 | Staat/beroepjodeslagter en winckelier en coopman | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**48.** Henr. Kerckhofs; Mar. Cath. Fredrix; Maria Elisabet, sijn suster | Leeftijd27; 27 | Staat/beroepbrouwer | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**49.** Joes Lenssen, wed.; Ludovicus Lenssen; Cornelia Meex | Leeftijd70 | Staat/beroepsmit | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**50.** Geurt Fredrix; Maria Cath. Bovens | Leeftijd40; 40 | Staat/beroepcuster (koster) | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**51.** Wed. Hel. Wanten; Anna; Gertrudis | Leeftijd60 | Staat/beroepstrickersse | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**52.** Wed. Houben; Joes Houben; Franciscus; Margaretha | Leeftijd60 | Staat/beroepwijsvrouwe | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**53.** Peter Schreurs, wed.; sijn suster Gertrudis | Leeftijd39 | Staat/beroepdagloonder | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**54.** Wed. Lenders; Lucia Lenders; J. H. Lenders; Cornelia Lenders; Joannes; Cath. Biesmans | Leeftijd58 | Staat/beroepwinckelierse; Cath. Biesmans: diensmijt | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**55.** Lambertus Lenssen; M. Cath. Bours; Joannes Lenssen | Leeftijd57; 47 | Staat/beroepsmit | Kind, jonger dan 12 jaar4 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**56.** Doris Bours en suster Marie Bours | Leeftijd32; 33 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**57.** Beaterix Dickmans; Joes Willems | Leeftijd32 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**58.** Jacob Amen; Agnes Dikmans | Leeftijd43; 35 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar4 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**59.** Joes Schreurs; Helena Leenarts | Leeftijd33; 26 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar4 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**60.** Joes Paumen; Gertruyd Cordack | Leeftijd29; 26 | Staat/beroeptimmerman | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**61.** Hendr. Alberigts; Gertruyd Janssen | Leeftijd48; 28 | Staat/beroepdagloonder | Kind, jonger dan 12 jaar5 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**62.** Joes Krikboom; Cath. Beckkers; Martinus; Cathrina | Leeftijd54; 46 | Staat/beroepdagloonder | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**63.** Lambertus Rubsaat; Cath. Kessen; Agnes Rubsaat; Peter Rubsaat | Leeftijd49; 47 | Staat/beroepsmit | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**64.** Wed. Maria Louwart; Ferdinand Vlekken | Leeftijd53; 36 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**65.** Thoemas Looyen; Petronella Fredrix | Leeftijd32; 26 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar4 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**66.** Henricus; Cornelia Fredrix | Leeftijd34; 23 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**67.** Gerard de tiege, wed. | Leeftijd50 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar3 |

Een streepje betekent dat in de bron niets is ingevuld. De namen en oude schrijfwijzen zijn overgenomen uit: F.J.M. Timmers, ‘Volkstelling 1796 (II)’, *Heemkundesnippers Maasstreek*, nr. 13, december 1992, pp. 20–26.

Hier eindigt deze inwonerslijst van Elsloo met de woorden: "dus 597 boven de 12 jaren en 272 kinders". Was getekend: G. Fredrix. Zoals hierboven al blijkt, kloppen deze getallen niet. [Zie Heemkundesnippers nr. 11.](https://historiehuismaasvallei.nl/files/heemkundesnippers-maasstreek/Heemkundesnippers-Maasstreek-nr.11-november-1991.pdf)

**Noten;** corresponderend met bovenstaande nummering:

ad 2: Joes (Joannes) Wanten was een van de twaalf kinderen van de bokkerijder Joannes Wanten, alias "de Gardenier" of "Hartenaas". Deze dankte zijn bijnamen aan zijn beroep en aan het feit dat hij dagen en nachten doorbracht met kaartspelen. Hij eindigde zijn leven aan de galg op 8 november 1773.

ad 9: De vader van Jan Brouwers was de als bokkerijder beschuldigde Franciscus Brouwers, die op 23 april 1773 trouwde met een van de dochters van zijn collega-bokkerijder Joannes Wanten. Jan werd op 30 december van datzelfde jaar geboren. Zijn vader vluchtte en werd bij verstek veroordeeld en verbannen, waarna er niets meer van hem gehoord werd. Na de dood van zijn moeder op Nieuwjaarsdag 1794 ging Jan bij buurvrouw Hendrix inwonen.

ad 10: Leonardus (Lendert) Penders was een zoon van Peter Penders, alias "de lange snijder van Catsop. Als bokkerijder opgehangen op 8 november 1773.

ad 17: Lucia Driessen heette eigenlijk Maria Lucia Willems en was de weduwe van de bokkerijder Joannes Dreessen (Driessen), alias "Bolderjan". Het echtpaar woonde aan de Kaak en had zes zoons. Joannes was gevlucht en werd bij verstek veroordeeld tot verbanning op 14 november 1774. Caspar was de vijfde zoon, hij was weduwnaar sinds 1782. Joes was de derde zoon en ongehuwd.

ad 20: Mathias Philippus Fredrix was schepen van de Baronie Elsloo tot aan de Franse overheersing in 1795. Hij kreeg eind 1773 van het gerecht de opdracht om, samen met Michael Bours en zijn twee zoons, de gevluchte doch na een maand weer naar Elsloo teruggekeerde bokkerijder Mees Lebens te arresteren. De gevangen Mees wist zich los te rukken en vluchtte richting Maas. Op de dijk werd hij echter doodgeschoten.

ad 22: Gerardus (Gerken) Beckers woonde in het huis naast de trapopgang naar de kerk (nu Dorpstraat 1) en zijn kippen liepen vrij over het achter zijn huis liggende kerkhof. Als er iemand stierf zei men vroeger wel eens: "Dea geit de hinne van Geerke voore!" (Die gaat de kippen van Geerke voeren)

ad 25: De mandenmaker Peter Schreurs woonde in het kleine huisje naast de Schippersbeurs (thans Op de Berg 4, Streekmuseum) dat hij in 1771 had gekocht van zijn buurman, de herbergier Caspar Ghijsen. Hij werd in 1773 aangeklaagd als bokkerijder en sloeg op de vlucht. Op 14 november 1774 werd hij verbannen. Op 6 november van dat jaar was echter nog een kind geboren, dat volgens het gerecht niet van de gevluchte Peter kon zijn en dus dus werd zijn vrouw jaren later veroordeeld wegens ontucht en moest op 11 februari 1779 in het openbaar en op haar knieën zittend vergiffenis vragen! Vreemd genoeg keerde Peter later gewoon terug en werd verder ongemoeid gelaten....

ad 30: De haammaker Willem Aarts was afkomstig uit Oensel-Schimmert.

ad 32: Deze man heette eigenlijk Frederick Kindelein en hij was afkomstig uit Saksen.

ad 33: Hendrick Becker kwam uit Huenthal in Nassau.

ad 44: Hier worden 2 knegten vermeld, een meyt en 2 oude lieden, tesamen 140 jaar oud.... hun namen waren blijkbaar niet belangrijk.

ad 46:. De weduwe Vlecken heette Maria Sophia Zegels en was getrouwd geweest met de uit Schin op Geul afkomstige Nicolaas Vlecken. Hij werd op 8 november 1773 opgehangen als bokkerijder en het gezin, dat eerder via oom Michael Hendrix een erfdeel had ontvangen uit de Hof van Catsop.

ad 47: Reeds een eeuw eerder op 1 mei 1699 kreeg de jood Hermanus Manassus van Albert Joseph, graaf van Arberg Valangin, de toestemming om het "ampt van beenhouwert degelijck te exerceren" (het slagersvak naar behoren uit te voeren). Dit alles echter wel met een jaarlijkse betaling van vier rijksdaalders en "sich eerlijck gedragende, vergunnende oock aen denzelven, dat in cas van afsterven de doode lichamen ter aarde werden bestelt in den Santeberg van Terhagen". Overigens wordt deze Santeberg, gelegen bij het Terhagenputje, door oudere mensen nog wel het jodenkerkhof genoemd.

ad 50: Geurt Fredrix was waarschijnlijk de opsteller van deze lijst.

ad 62: (Maria) Catharina Beckers was eerst gehuwd geweest met de op 6 december 1773 opgehangen bokkerijder Joannes Jongen. Hij was afkomstig van Elckenrade (Wijlre) en bezat een herberg in de buurt van de Elsloose kerk. Zijn weduwe bleef met twee kleine kinderen achter en huwde op 26 oktober met de uit het Belgische Klermond afkomstige Johannes Krikboom. Door het feit, dat haar eerste man 500 gulden had geleend om zijn herberg te kopen en zijn weduwe de rente en aflossingen van deze lening niet kon voldoen, werd het gezin straatarm.

*Bron:*
*• F.J.M. Timmers, ‘De inwoners van Elsloo aan het einde van de 18de eeuw’, [Heemkundesnippers nr 13 uit december 1992, nr 14 uit juni 1993 en nr 15 uit december 1993.](https://historiehuismaasvallei.nl/kenniscentrum/heemkundesnippers-maasstreek)*

- Laatste update op 07 oktober 2026.

       [![Volkstelling van 1796 laat het Catsop en Terhagen van toen zien](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-catsop-chatgpt-historiehuis-maasvallei-01m3ezr4sh-1790497476.jpeg)](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1439-volkstelling-van-1796-laat-het-catsop-van-toen-zien)

##  [Wie woonde in 1796 in Catsop en Terhagen?](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1439-volkstelling-van-1796-laat-het-catsop-van-toen-zien)

- Afbeeldingen | Bron ©: tekening Catsop met AI gemaakt, Historiehuis van de Maasvallei

In 1796 werden de inwoners van Elsloo geregistreerd en ook die van Catsop, Terhagen en Meers. De lijst geeft een zeldzaam beeld van Elsloo en de omliggende gehuchten aan het einde van de achttiende eeuw. Hieronder de lijst van Catsop en Terhagen en die laat soms zien waar ze woonden, hoe ze hun brood verdienden en hoe vaak armoede voorkwam. Ga er van uit dat de telling niet volledig is.

**Elsloo en omgeving onder Frans bestuur**

De volkstelling volgde kort nadat de Franse overheersing in 1795 was begonnen. Elsloo behoorde toen tot het kanton Meerssen in het Departement van de Nedermaas.

Hoe nu deze telling precies in zijn werk moest gaan, werd waarschijnlijk niet precies bepaald. In iedere gemeente moesten lijsten worden gemaakt met van alle inwoners de naam, ouderdom, beroep of staat, de woonplaats (hier: gehucht of straat), vanaf welk tijdstip hij of zij in de gemeente woonde en tenslotte het aantal kinderen onder de 12 jaar dat een gezin had. In sommige gemeenten gebeurde dit nauwkeuriger dan in andere, afhankelijk van de bekwaamheid van de ambtenaar die met de telling belast werd. Ook is het niet ondenkbaar dat er is gesaboteerd om op die manier de Franse bezetters om de tuin te leiden. Denk hierbij vooral aan de dienstplicht: men stond er niet op te wachten voor Frankrijk te gaan vechten!

Wie de telling in Elsloo, Catsop, Terhagen en Meers in 1796 gedaan heeft, is niet geheel duidelijk, ofschoon het document is ondertekend met G. Fredrix. Waarschijnlijk was het de 40-jarige koster Geurt Fredrix die met deze taak werd belast. Ook was van 1800 tot 1803 ene Godfried Frederix burgemeester van Elsloo. Was hij misschien de ondertekenaar?

 [ + - LEES VERDER Klik hier om te sluiten ](# "Klik hier om eerdere artikelen te openen")

 **Volkstelling Elsloo 1796 – regels 133 tot en met 191** De namen zijn per genummerd huishouden bij elkaar gehouden. De leeftijden volgen de volgorde van de namen. Een streepje betekent dat in de bron niets is ingevuld. De namen zijn letterlijk overgenomen; dus inclusief kennelijke schrijffouten die door de opsteller zijn gemaakt.

 **CATSOP EN TERHAGEN**
| Naam, ouder dan 12 jaar | Leeftijd | Staat/beroep | Kind, jonger dan 12 jaar |
|---|---|---|---|
| Naam, ouder dan 12 jaar**133.** Jan Tissen; Catrina Martens | Leeftijd38; 37 | Staat/beroepdagurder (dagloner) | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**134.** Dirck Martens; Mattis Gijsen; Megel Martens | Leeftijd60; 25; 27 | Staat/beroepackerman (landbouwer) | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**135.** Matteyus Lemmens; Marija Gijsen; Peter Lemmens; Gurt Lemmens; Lusija Lemmens | Leeftijd63; 57; 21; 18; 16 | Staat/beroepwever | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**136.** Joannus Krugers; Marija Martens | Leeftijd45; 56 | Staat/beroepdagurder | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**137.** Hobertus Hoben; Marija Anna Wanten; Joannus Hoben; Barbera Hoben | Leeftijd43; 34; 32; 14 | Staat/beroepweever | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**138.** Laurens Penders; Anna Geteru Henderikx; Anna Marija Penders | Leeftijd36; 39; 15 | Staat/beroepakerman | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**139.** Mattis Leenars; Cornelija Henderikx | Leeftijd36; 35 | Staat/beroepakerman | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**140.** Marten Leenars; Maria Catr. Henderikx | Leeftijd31; 27 | Staat/beroepakerman | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**141.** Margreta Leenaers; Dirck Leenars; Heleena Leenaers | Leeftijd46; 84; 38 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**142.** Nicolas Bovens; Elijsabet Lemmens | Leeftijd31; 28 | Staat/beroepdagurder | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**143.** Leenaerdus Gurs; Elijsabet Lemmens; Maria Heleena Gurs; Maria Lusya Gurs | Leeftijd53; 61; 26; 24 | Staat/beroepweever | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**144.** Bernaerdus Smets; Margreta Martens | Leeftijd87; 35 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**145.** Mattis Smets; Anna Krugers | Leeftijd83; 37 | Staat/beroepdagurder | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**146.** Joannus Gijsen; Marija Ida Gijsen; Marija Lusia Gijsen; Poulus Bosten | Leeftijd73; 24; 21; 17 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**147.** Jannus Nisten; Maria Smets; (Poulus) | Leeftijd44; 51; — | Staat/beroepdagurder | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**148.** Cervas Bovens; Elijsabet Leensen | Leeftijd40; 30 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**149.** Dorus Leenars; Barbera van Mulken; Peteronella Leennars; Gurt Leenars | Leeftijd42; 49; 20; 17 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**150.** Peter Bosten; Aggenes Bovens | Leeftijd38; 33 | Staat/beroepslotmaker | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**151.** Peter Pijls; Elijsabet Kupers; (Joannus Pijls); (Anna Cattrina Pijls); (Willem Pijls) | Leeftijd43; 43; 19; 18; 16 | Staat/beroepdagurder | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**152.** Joannus Bosten; Geteru Hendrikx; (Poulus Bosten); (Mattis Bosten) | Leeftijd48; 49; 17; 13 | Staat/beroepslotmaker | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**153.** Willem Monesen; Joanna Bours; Anna Catrina Monesen; (Joannus Monesen) | Leeftijd46; 40; 19; 15 | Staat/beroepwolspinder | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**154.** Wed. Peter Nijsten; Hendrijkus Nisten; Marija Nisten; (Marija Catrina Nisten); (Cristina Nisten); (Marten Nisten) | Leeftijd61; 24; 29; 26; 27; 21 | Staat/beroep— | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**155.** Peter Peerboom; Marija Elijs. Perbom | Leeftijd48; 13 | Staat/beroepdagurder | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**156.** Andris Jansen; (Marija Hel. Jansen); Johanna Jansen; Marija Catrina Jansen | Leeftijd48; 28; 26; 23 | Staat/beroepdagurder | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**157.** Peter Penders; Margreta Martens; Mattis Penders; (Joannus Penders); Marten Penders; Peter Penders | Leeftijd46; 47; 28; 25; 18; 16 | Staat/beroepweever | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**158.** Wed. Peter Henderikx; Joannus Henderikx; Maria Catr. Maertens; Clas Henderikx | Leeftijd57; 25; 22; 21 | Staat/beroep— | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**159.** Dirk Martens; Megel Bekers; Marija Martens | Leeftijd56; 40; 13 | Staat/beroepakerman | Kind, jonger dan 12 jaar4 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**160.** Martinus Bismans; Maria Joanna Gijsen; Megel Martens | Leeftijd36; 31; 72 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**161.** Mattis Henderikx; Maria Catr. Mulkens; Willem Henderikx | Leeftijd53; 44; 64 | Staat/beroepakerman | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**162.** Hendrik Penders; Maria Catrina Wanten; Cornelija Penders; Poulus Penders | Leeftijd39; 37; 17; 13 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**163.** Peter Penders; Lusija Penders | Leeftijd35; 13 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar5 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**164.** Wed. Lendert Leenars; Gurt Leenars; Peteronela Leenars; Cornelija Leenars; Joannus Leenars | Leeftijd43; 24; 20; 18; 14 | Staat/beroep— | Kind, jonger dan 12 jaar4 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**165.** Christijan Bovens; Bijaterijx Clermons; Joanna Drissens; Mattis Bosten | Leeftijd65; 60; 20; 13 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**166.** Martijnus Martens; Elijsabet Gijsen; Dirck Martens | Leeftijd49; 43; 69 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar4 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**167.** Mattis Martens; Maria Anna Bovens | Leeftijd35; 28 | Staat/beroepakerman | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**168.** Joannus Brorens; Marten Brorens; Anna Catrina Brorens | Leeftijd42; 25; 19 | Staat/beroepakerman | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**169.** Marten Bovens; Getru Wanten | Leeftijd28; 24 | Staat/beroepakerman | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**170.** Dirck Reenkens; Peteronela Gijsen; Fransus Renkens; Peteronela Renkens | Leeftijd41; 40; 19; 16 | Staat/beroepakerman | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**171.** Joannus Bovens; Marija Margr. Frederikx; Mattis Bovens; Maex Bovens; Peteronela Bovens; Marija Elijsab. Bovens; Marija Meggel Bovens; Miggel Schonmakers; Mattis Sassen | Leeftijd63; 60; 35; 28; 26; 20; 17; 25; 14 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**172.** Gurt Henderikx; Petronela Willems | Leeftijd42; 38 | Staat/beroepstrojideker (dakdekker) | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**173.** Peter Kessen; Heleena Menten | Leeftijd46; 45 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**174.** Geraerdus Steps; Ida Sillen | Leeftijd41; 46 | Staat/beroepschonmaker (schoenmaker) | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**175.** Augustinus Bours; Ida Henderikx | Leeftijd47; 36 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**176.** Wed. Jan Sillen; Hermanus Sillen; Cornelija Meessen; Glaudin Sillen | Leeftijd81; 30; 29; 36 | Staat/beroepHermanus Sillen: dagurder | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**177.** Wed. Gosen Bovens; Cattijna Bovens | Leeftijd62; 34 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**178.** Cristian Martens; Maria Catrina Lensen; Elisabet Martens; Hendrikus Martens | Leeftijd46; 35; 49; 12 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**179.** Gurt Henderikx; Cals Henderikx; Elisabet Henderikx | Leeftijd44; 38; 42 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**180.** Peter Bovens; Maria Megel Kreften; Maria Catrina Kreften; Jan Bovens | Leeftijd36; 46; 48; 30 | Staat/beroepackerman | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**181.** Frijdus Henderikx; Cornelija Henderikx; Anna Maria Henderikx | Leeftijd25; 21; 18 | Staat/beroepwolspinder | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**182.** Wed. Lendert Gijsen; Catrina Gijsen; Lusija Gijsen | Leeftijd38; 23; 13 | Staat/beroep— | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**183.** Jacobus Schurs; Margreta Jansen; Anna Catrina Sassen | Leeftijd39; 38; 14 | Staat/beroepwolspinder | Kind, jonger dan 12 jaar4 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**184.** Wed. Mees Meessen; Barbera Meessen; Peter Meessen | Leeftijd60; 30; 16 | Staat/beroep— | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**185.** Wed. Cristijan Willems; Mattis Lemmens; Anna Catrina Willems; Cornelija Willems | Leeftijd50; 24; 20; 18 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**186.** Mattis Penders; Sofija Willems; Sofija Willems | Leeftijd50; 52; 17 | Staat/beroepclompemaeker | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**187.** Joannus Rog; Meggel Martens | Leeftijd55; 56 | Staat/beroepbouman | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**188.** Mateus Gelesen; Geteru Gelesen; Joannus Vossen; Elijsabet Gijsen; Meggel Gijsen | Leeftijd53; 54; 26; 21; 15 | Staat/beroepdagurder | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**189.** Wed. Adum Sneijders; Marija Catrina Sneijders; Marija Anna Sneijders | Leeftijd59; 23; 18 | Staat/beroepknopemakers | Kind, jonger dan 12 jaar1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**190.** Wed. Hedrik Dolders; Joannus Dolders; Ida van Mulken; Marija Catrina Dolders; Margreta Dolders | Leeftijd65; 25; 29; 23; 21 | Staat/beroepakerman | Kind, jonger dan 12 jaar— |
| Naam, ouder dan 12 jaar**191.** Wed. Lendert Lemmens | Leeftijd41 | Staat/beroeparm | Kind, jonger dan 12 jaar— |

Een streepje betekent dat in de bron niets is ingevuld. Bron: F.J.M. Timmers, ‘Volkstelling 1796 (IV)’, *Heemkundesnippers Maasstreek*, nr. 15, december 1993, pp. 28–32.

**Noten;** corresponderend met bovenstaande nummering:

ad 134: De gevangen genomen bokkerijder Marten Mulckens, alias de Pandoer (huzaar), noemde tijdens zijn verhoor op 11 oktober 1773 een hele serie namen van bendeleden, waaronder ook de naam van Dirk Martens. Deze Dirk was in 1770 gehuwd met Petronella Beckers, een dochter van de schepen/herbergier Nicolaas Beckers. Toen zijn beide zwagers Jan Jongen en Lambert Wanten gearresteerd werden, ging Dirk op de vlucht. Op 14 november 1774 werd hij bij verstek veroordeeld. Zijn enige dochter Maria Mechtildis (Megel) werd geboren toen haar vader op de vlucht was. Toen zij enkele jaren oud was, stierf haar moeder (10 februari 1777). Waarschijnlijk werd zij grootgebracht door haar peettante Mechtildis Beckers. Op 5 februari 1790 trouwde Mechtildis met Mathias Gijsen. In 1796 woonde het echtpaar in bij haar inmiddels teruggekeerde vader.

ad 141: Dirk Lenaers woonde bij zijn twee ongetrouwde dochters Margaretha en Helena. Hij stierf op tweede Kerstdag van het jaar 1802.

ad 142: Nicolaas Bovens was de oudste van de vijf kinderen van Petrus Bovens die woonde op de Dries. Deze Petrus was dorpsmeester en had daarom de bijnaam "de Schatheffer van Elsloo". Hij huwde op 11 november 1763 met Maria Catharina Brorens, doch aangezien zij bloedverwanten waren in de 3e graad hadden zij eerst dispensatie nodig. Het echtpaar stond bekend als erg rijk. In de herfst van 1773 werd Petrus echter gearresteerd nadat hij ervan werd beschuldigd een lid van de bokkerijdersbende te zijn. En enkele maanden later, op 6 december 1773 werd hij opgehangen. Zoon Nicolaas huwde op 2 mei 1793 Maria Elisabeth Lemmens. Ook zij hadden hiervoor dispensatie nodig omdat zij in de 4e graad verwant waren. Overigens woonde ook een zuster van Nicolaas in Catsop, nl. Maria Anna, die gehuwd was met Mathias Martens. (zie noot 167).

ad 144: Het echtpaar Bernardus Smets (Smeets) en Margaretha Martens verschilde maar liefst 52 jaar in leeftijd! Zij trouwden op 3 september 1780. Hij was toen 71 en zij 19 jaar. In 1796 hadden zij één kind. Overigens was Bernardus in dat jaar de oudste inwoner van Elsloo.

ad 147. Tijdens het opnemen van deze lijst bleek dat er zoons en dochters waren opgeschreven bij hun ouders, terwijl men ze later opnieuw tegenkwam op een ander adres, waar zij als knecht of dienstmaagd inwoonden. Men streepte hun namen dan bij hun ouders door. Zo vinden wij de 17-jarige Poulus Bosten terug als inwonend knecht bij Joannes Gijsen (nr. 146) en zijn 13-jarig broertje Mats bij Christiaan Bovens (nr. 165) terwijl hun namen bij hun ouders zijn doorgestreept (nr. 152).

ad 155: Peter Peerbooms was weduwnaar van Mechtildis Heuts die enkele jaren eerder was gestorven en hem met vier kinderen achterliet, van wie de 13-jarige Elisabeth de oudste was.

ad 158: De "weduwe Henderikx" heette eigenlijk Maria Boyens. Ze was gehuwd geweest met Peter Henderikx. Zoon Joannes was op 3 mei 1793 gehuwd met Maria Catharina Martens. Het echtpaar woonde bij zijn moeder evenals de jongere broer Nicolaas.

ad 161: Maria Catharina Mulkens was afkomstig uit Haasdal-Schimmert. Zij was op 2 mei 1779 gehuwd met Mathias Henderikx. Het echtpaar had twee kinderen. De bij hen inwonende Willem Henderikx was waarschijnlijk een broer van Mathias.

ad 162: Hendrik Penders was de oudste zoon van Peter Penders die het beroep van kleermaker uitoefende. Vanwege zijn postuur noemde men hem "de lange snieder (snijder, kleermaker) van Catsop". Deze Peter was een der hoofdmannen van de Elsloose bokkerijders. Hij ronselde nieuwe leden en nam deze zelfs in zijn huis de eed af. Hij werd op 21 september 1773 gearresteerd. Na folteringen bekende hij tenslotte op 18 oktober waarna hij op 8 november werd opgehangen. Zijn vrouw Maria Lucia Hendrix stierf op 23 april 1785. Overigens was een zus van Peter Penders gehuwd met de bokkerijder Michael Minten die tegelijk met Peter werd opgehangen. Zijn zoon Hendrik huwde op 24 oktober 1776 met Maria Catharina Wanten, een dochter van Joannes Wanten die pachter was van de Hoppenhof in Elsloo. Ook hij was een bokkerijder en werd tegelijk met Peter Penders en Michael Minten opgehangen op 8 november 1773. Men noemde Wanten ook wel "de gardenier" vanwege zijn beroep. Een nog meer bekende bijnaam van Joannes was "Hartenaas". Deze naam kreeg hij omdat hij dagen en nachten doorbracht met kaartspelen. Toch hield hij ook nog tijd over om twaalf kinderen te verwekken! Een van zijn zoons was Joes (Joannes) die woonde in ’t Straatje (tegenwoordig Raadhuisstraat) en ook het beroep van gardenier of hovenier uitoefende. Zie hiervoor "Volkstelling 1796 (II)" noot 1 (Heemkundesnippers nr 13). Overigens was nog een andere dochter van "Hartenaas", Maria Gertrudis, gehuwd met de uit Stein afkomstige Frans Brouwers, alias "Panhuis", ook een bokkerijder. Hij was gevlucht en werd bij verstek veroordeeld op 14 november 1774.

ad 163: Ook de naast zijn broer wonende Peter Penders was een zoon van "de lange Snijder van Catsop". Hij huwde op 26 november 1779 met de uit Geulle afkomstige Maria Cornelia Heuts. En ook zij was weer een bokkerijdersdochter. Haar vader was Leendert Heuts, alias "de Scheerder". Evenals zijn broer behoorde Peter tot de armsten van Elsloo. Maria Cornelia stierf vlak voordat deze bevolkingslijst werd opgemaakt en liet haar man achter met zes kinderen van wie de 13-jarige Lucia de oudste was.

ad 167:. Maria Anna was een zuster van Nicolaas Bovens (zie noot 3) en dus een dochter van "de Schatheffer van Elsloo". Zij huwde op 3 november 1790 met Mathias Martens. Hierbij trad haar broer Nicolaas op als getuige. Maria Anna had in Catsop een huis geërfd van haar ouders en hierin ging het echtpaar wonen. In 1796 hadden zij twee kleine kinderen.

ad 171:. De naam Miggel is onduidelijk; er is niet uit op te maken of het gaat om een vrouw (Mechel, Mechtildis), dan wel om een man (Michel, Michael). Indien dit laatste het geval is hij misschien de oudste zoon van de op 9 februari 1774 opgehangen bokkerijder Peter Schoenmakers.

ad 172. Petronella Willems was afkomstig uit Ulestraten. Haar man was de enige strodekker van Elsloo; hij maakte de in die tijd algemeen zijnde strodaken en zal dus niet om werk verlegen zijn geweest!

ad 173. Maria Helena Minten (Menten) was op 3 januari 1752 geboren als de oudste dochter van Michael Minten die op de Dries gewoond had. Michael werd als bokkerijder veroordeeld en op 8 november 1773 gehangen samen met zijn zwager Peter Penders "de lange Snijder Van Catsop" en Joannes Wanten (zie noot 9). Maria was gehuwd met de uit Terhagen afkomstige Peter Kessen. Op 12 mei 1827 zou zij te Catsop sterven.

ad 176: De weduwe Jan Sillen heette Maria Gelissen. Ze was met Jan gehuwd op 21 november 1751. Vlak na het opnemen van deze lijst is zij gestorven op 13 oktober 1796. Zoon Herman huwde op 13 november 1785 met Cornelia Meessen uit Terhagen. Het echtpaar woonde met hun twee kinderen in bij zijn moeder, evenals de oudere broer Claudin. Waarschijnlijk was Ida Sillen, de vrouw van schoenmaker Steps die twee huizen verder woonde, eveneens een dochter van de weduwe Sillen gezien het feit dat deze naam verder niet in Elsloo voorkomt.

ad 178: Het echtpaar Christiaan Martens en Maria Catharina Lenssen was op 13 januari 1782 gehuwd. De 12-jarige Hendrikus was de oudste van hun drie kinderen. De inwonende Elisabeth Martens was een ongehuwde zuster van Christiaan.

ad 181: De 25-jarige wolspinner Godefridus Henderikx was waarschijnlijk een jonge weduwnaar gezien het feit dat hij twee kleine kinderen had. Cornelia en Anna Maria waren zijn zusters.

ad 183: Margaretha Jansen was afkomstig uit het Belgische Boorsem. Ze was sinds oktober 1785 gehuwd met Jacob Schurs (Schreurs?). De 14-jarige Anna Catharina Sassen was waarschijnlijk hun dienstmaagd.

ad 184: Mees Meessen is een interessante naam. Vroeger kwam de naam Mees vaak voor. Hij is afgeleid van Bartholomeus. De achternaam is afgeleid van dezelfde voornaam. (Vergelijk: Janszoon- Jansen en Meeszoon- Meessen.)

ad 186: De met Sophia Willems gehuwde klompenmaker Mathias Penders was afkomstig uit Kelmond-Beek. Het echtpaar had slechts één kind, de eveneens Sophia genoemde 17-jarige dochter. In 1817 zouden beide ouders sterven, Mathias op 9 oktober en Sophia enkele maanden later op 23 december.

ad 188: Joannes Vossen was afkomstig uit Stein en sinds een jaar gehuwd met Elisabeth Gijsen. Zij woonden, samen met haar 15 jarige zus Mechtildis, in bij broer en zus Gelissen die beiden ongehuwd waren.

ad 189:. In een gesprek dat schrijver F. Timmers destijds had met Frits Lemmens, van toenmalig schildersbedrijf in Elsloo, liet deze de naam vallen "aan 't knoupes" in Terhagen. Aan de rand van het bos zou een huisje gestaan hebben, waarin een knopenfabriekje was gevestigd. Dit huisje zou al in de vorige eeuw zijn afgebroken. Mijn nieuwsgierigheid werd echt gewekt toen ik in deze inwonerslijst uit 1796 de weduwe Sneijders met haar dochters tegenkwam met als beroep "knopemakers". Ik ben toen gaan praten met de bejaarde mevrouw Bovens in Terhagen. Deze vertelde mij dat ze, toen ze als kind eens met haar oude tante wandelde, stukjes van beenderen opraapte waaruit ronde gaatjes waren gezaagd. Haar tante vertelde haar toen dat er uit die beenderen knoopjes waren gezaagd in een fabriekje dat vroeger ergens op die plek moest hebben gestaan. Er werden dus inderdaad (benen) knopen gemaakt in Terhagen, misschien wel een eeuw lang? Mevrouw Bovens wees ook de plek aan waar volgens haar het "fabriekje" gestaan moest hebben, schuin achter haar woning aan de bosrand. Een mooi staaltje van overlevering!

ad 190:. Joannes Dolders was op 18 juni 1788 gehuwd met de uit Meers afkomstige Ida van Mulken. Het echtpaar ging inwonen in zijn ouderlijk huis bij zijn moeder en zijn beide jongere zusters.

*Bron:*
*• F.J.M. Timmers, ‘De inwoners van Elsloo aan het einde van de 18de eeuw’,[ Heemkundesnippers nr 15 uit december 1993.](https://historiehuismaasvallei.nl/files/heemkundesnippers-maasstreek/Heemkundesnippers-Maasstreek-nr.15-dec-1993.pdf)*

- Laatste update op 07 oktober 2026.

       [![Volkstelling van 1796 laat het Meers van toen zien](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-HistoriehuisMaasvallei-chatgpt-Meers-1800.jpeg)](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1440-volkstelling-van-1796-laat-het-meers-van-toen-zien)

##  [Wie woonde in 1796 in Meers?](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1440-volkstelling-van-1796-laat-het-meers-van-toen-zien)

- Afbeeldingen | Bron ©: tekening Meers met AI gemaakt, Historiehuis van de Maasvallei

In 1796 werden de inwoners van Elsloo geregistreerd en ook die van Catsop, Terhagen en Meers. De lijst geeft een zeldzaam beeld van Elsloo en de omliggende gehuchten aan het einde van de achttiende eeuw. Hieronder de lijst van Meers, en die laat soms zien waar de mensen woonden, hoe ze hun brood verdienden en hoe vaak armoede voorkwam. Ga er van uit dat de telling niet volledig is.

**Elsloo en Meers onder Frans bestuur**

De volkstelling volgde kort nadat de Franse overheersing in 1795 was begonnen. Elsloo en Meers behoorden toen tot het kanton Meerssen in het Departement van de Nedermaas.

Hoe nu deze telling precies in zijn werk moest gaan, werd waarschijnlijk niet precies bepaald. In iedere gemeente moesten lijsten worden gemaakt met van alle inwoners de naam, ouderdom, beroep of staat, de woonplaats (hier: gehucht of straat), vanaf welk tijdstip hij of zij in de gemeente woonde en tenslotte het aantal kinderen onder de 12 jaar dat een gezin had. In sommige gemeenten gebeurde dit nauwkeuriger dan in andere, afhankelijk van de bekwaamheid van de ambtenaar die met de telling belast werd. Ook is het niet ondenkbaar dat er is gesaboteerd om op die manier de Franse bezetters om de tuin te leiden. Denk hierbij vooral aan de dienstplicht: men stond er niet op te wachten voor Frankrijk te gaan vechten!

 [ + - LEES VERDER Klik hier om te sluiten ](# "Klik hier om eerdere artikelen te openen")

Wie de telling in Elsloo, Catsop, Terhagen en Meers in 1796 gedaan heeft, is niet geheel duidelijk, ofschoon het document is ondertekend met G. Fredrix. Waarschijnlijk was het de 40-jarige koster Geurt Fredrix die met deze taak werd belast. Ook was van 1800 tot 1803 ene Godfried Frederix burgemeester van Elsloo. Was hij misschien de ondertekenaar?

 **Volkstelling Elsloo 1796 – Meers (regels 74 tot en met 132)** De gegevens staan per genummerd huishouden bij elkaar. Elke naam, leeftijd, beroep en aantal kinderen staat op dezelfde positie in de betreffende kolom. Een streepje betekent dat het vak in de bron leeg is. De namen zijn letterlijk overgenomen; dus inclusief kennelijke schrijffouten die door de opsteller zijn gemaakt.

 **DE INWONERS VAN MEERS IN 1796**
| Naam, ouder dan 12 jaar | Leeftijd | Staat/beroep | Kind, jonger dan 12 jaar |
|---|---|---|---|
| Naam, ouder dan 12 jaar**74.** Marten Beckers   Elisabet Kleermons | Leeftijd30   30 | Staat/beroepkurver (mandemaker)   — | Kind, jonger dan 12 jaar4   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**75.** Maties Klermons   Barbara Beckers | Leeftijd28   27 | Staat/beroepackerman (landbouwer)   — | Kind, jonger dan 12 jaar—   2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**76.** Geraerd Op den Kamp   Maria Catrin. Smets | Leeftijd28   41 | Staat/beroepkurver   — | Kind, jonger dan 12 jaar1   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**77.** Wed. Megtildes Wouters   Matthijs Loghs   Anna Catha. Loghs | Leeftijd55   14   21 | Staat/beroeparm   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar0   —   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**78.** Matties van Mulken   Herman v. Mulken   Elisabeth v. Mulken   Joanna Cath. Gijsen | Leeftijd40   30   17   19 | Staat/beroepackerman   ackerman   —   meijt | Kind, jonger dan 12 jaar0   0   —   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**79.** Wed. Magaret Wouters   Henderik Wouters   Hermanus Wouters | Leeftijd53   24   17 | Staat/beroep—   kurver   kurver | Kind, jonger dan 12 jaar—   0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**80.** Mathijs Winen   Getrud. Vonken | Leeftijd38   48 | Staat/beroepwolspender (wolspinner)   — | Kind, jonger dan 12 jaar3   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**81.** Peter Paumen   Ida van Mulken | Leeftijd82   73 | Staat/beroeparm   — | Kind, jonger dan 12 jaar0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**82.** Wed. Maria v. Mulken   Hendrick Claesen   J. Wilhem Claesen   Anna Claesen | Leeftijd70   42   27   30 | Staat/beroepackermansen (boerin)   —   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar0   —   2   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**83.** Wed. Maria Penders   Sibila Coenen | Leeftijd61   17 | Staat/beroepspenderse (spinster)   dienstmeejit | Kind, jonger dan 12 jaar0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**84.** Joan Smets   Cathrin Smets | Leeftijd71   46 | Staat/beroepkurver   dochter (sic!) | Kind, jonger dan 12 jaar0   1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**85.** Matthijs Claesen   Cathr. Jansen   Henderk Claesen   Mar. Catr. Claesen   Odilia Claesen | Leeftijd50   50   22   19   17 | Staat/beroepackerman   —   —   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar—   2   0   —   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**86.** Peter Vranken   Cathrin Paumen   Barbara Vranken   Maria Vranken | Leeftijd50   54   25   14 | Staat/beroepveerman   —   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar1   —   —   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**87.** Peter Vrancken   Maria Cathr. Raer   Wilhem Vranken | Leeftijd45   48   17 | Staat/beroepvisser   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar1   0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**88.** Wed. Cathr. van Raer   Wilhem Aerts | Leeftijd30   17 | Staat/beroeparm   korver | Kind, jonger dan 12 jaar2   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**89.** Henricus Winen   Dirck Winen   Maria Anna Claesen   Barbara Winen | Leeftijd70   32   41   13 | Staat/beroep—   korver   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar0   0   0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**90.** Matthijs Smets   Joan Jansen   Matthijs Jansen   Peter Jansen   Soffia Jansen | Leeftijd45   20   18   17   23 | Staat/beroepkorver   —   —   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar1   1   0   0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**91.** Joannes Martens   Claes van Mulken   Francus   Maria Ida van Mulken   Joan Martens | Leeftijd50   41   26   22   14 | Staat/beroepackerman   —   —   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar1   1   0   0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**92.** Claes Routen (Rutten)   Christiaen Vaesen   Anna Rutten   Megel Rutten | Leeftijd60   30   20   25 | Staat/beroepkorver   daglonder   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar3   0   —   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**93.** Lendert Vranken   Geterud Houben   Laurens Rutten   Leen Vrancken | Leeftijd55   58   40   25 | Staat/beroepdaglonder   —   kurver   — | Kind, jonger dan 12 jaar3   0   4   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**94.** Barbara Penders   Peter Vrancken   Joann. Cath. Vrancken   Anna Vrancken | Leeftijd55   24   29   23 | Staat/beroep—   korver   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar0   1   —   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**95.** Marten Nelissen   Anna Lucas   Anna op den Kamp | Leeftijd40   30   50 | Staat/beroepsnijder (kleermaker)   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar4   0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**96.** Lambert Vrancken   Anna Catrin Vranken | Leeftijd60   32 | Staat/beroepackerman   — | Kind, jonger dan 12 jaar4   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**97.** Mateus van Mulken   Maria Smets | Leeftijd38   38 | Staat/beroepbrouer (bierbrouwer)   — | Kind, jonger dan 12 jaar4   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**98.** Teodores Jansen   Maria Dassen | Leeftijd38   39 | Staat/beroep—   — | Kind, jonger dan 12 jaar0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**99.** Mattus Jansen   Ida Rutten   Joannes Jansen | Leeftijd40   40   13 | Staat/beroepkorver   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar2   0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**100.** Henderik Winnen   Petrolea Smets   Herman Winnen | Leeftijd45   43   24 | Staat/beroepkorver   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar2   0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**101.** Jaacop Claesen   Cornelia Schurs   Henderik Claesen   Geraerd Claesen | Leeftijd67   58   31   25 | Staat/beroepackerman   —   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar1   0   —   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**102.** Marten Martens   Hend. Martens   Agnes Martens | Leeftijd60   21   15 | Staat/beroep—   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar1   0   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**103.** Peter Wienen   Sibilla Rutten | Leeftijd31   32 | Staat/beroep—   — | Kind, jonger dan 12 jaar1   1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**104.** Dirik Jansen   Anna Maria Damen | Leeftijd30   29 | Staat/beroep—   — | Kind, jonger dan 12 jaar1   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**105.** Joannes Peters   Ida van Mulken   Anna Peters   Dores Coumans | Leeftijd30   29   14   23 | Staat/beroep—   —   —   kneght | Kind, jonger dan 12 jaar3   0   —   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**106.** Wed. Rutten   Maria Rutten   Peter Jansen | Leeftijd55   25   16 | Staat/beroepspenerse (spinster)   —   kneght | Kind, jonger dan 12 jaar0   0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**107.** Henderik Beckers   Maria Meijs   Sophija Beckers | Leeftijd40   50   16 | Staat/beroepkurver   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar0   0   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**108.** Peter van Mulken   Elisabeth Peters   Margreta Martens   Dirck van Mulken   Migael Jansen | Leeftijd50   32   60   13   18 | Staat/beroep—   —   —   —   kneght | Kind, jonger dan 12 jaar0   1   0   0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**109.** Wilhem d. Voe (Devoye)   Christina Schrus (Schreurs)   Catrina Schrurs (Schreurs) | Leeftijd38   32   44 | Staat/beroepkurver   —   spenderse (spinster) | Kind, jonger dan 12 jaar4   0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**110.** Peter Beckers   Barbara Beckers | Leeftijd50   25 | Staat/beroepkorver   spenderse | Kind, jonger dan 12 jaar0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**111.** Lendert Smets   Joanna Jansen | Leeftijd35   26 | Staat/beroepvisser   — | Kind, jonger dan 12 jaar2   2 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**112.** Wed. Maria Coumans   Dores Smets   Anna Maria Smets | Leeftijd55   23   21 | Staat/beroepspenderse   timmerman   — | Kind, jonger dan 12 jaar0   —   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**113.** Joannes Coumans   Mari Coumans   Elisabeth Coumans | Leeftijd18   26   13 | Staat/beroepkorver   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar—   —   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**114.** Wilhem Egenatius   J. Willem v. Mulken   Joanna Igenatius | Leeftijd55   41   38 | Staat/beroepschonlapper   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar—   —   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**115.** Joannes van Mulken   Maria Elisabeth Peters   Maria van Mulken   Magret van Mulken   Maria Anna v. Mulken | Leeftijd55   50   18   16   14 | Staat/beroeplindriver¹⁵   —   —   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar—   3   0   —   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**116.** Christiaen v. Mulken   Cornelia Smets | Leeftijd40   24 | Staat/beroepkurver   — | Kind, jonger dan 12 jaar—   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**117.** Coen van Mulken   Elisabeth Beckers | Leeftijd40   30 | Staat/beroep—   — | Kind, jonger dan 12 jaar0   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**118.** Dirk Meeijs   Geterud Wouter   Jan Meijs | Leeftijd50   28   15 | Staat/beroepkurver   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar0   4   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**119.** Marten Smets   Sophia Claesen | Leeftijd24   19 | Staat/beroeptimmerman   spenderse | Kind, jonger dan 12 jaar1   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**120.** Geteru op den Ord   Maria Fransen | Leeftijd58   20 | Staat/beroeparm   arm | Kind, jonger dan 12 jaar2   0 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**121.** Hermen Vranken   Elisabeth Houben   Dores Smets   Henderin Vranken | Leeftijd55   60   38   30 | Staat/beroep—   spenderse   timmerman   — | Kind, jonger dan 12 jaar0   0   —   3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**122.** Jan Paulussen   Maria Lemmes   Peter Paulissen   Laurens Paulissen | Leeftijd40   41   20   15 | Staat/beroepweever   —   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar0   —   —   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**123.** Wed. Heijnen   Ida Heijen   Berbera Heijen | Leeftijd50   16   20 | Staat/beroeparm   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar—   —   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**124.** Joannes Rutten   Barbara Bovens   Peter Rutten   Cornelia Rutten | Leeftijd45   43   17   13 | Staat/beroep—   —   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar—   0   —   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**125.** Henderik Peters   Anna van Mulken   Coen Schepers | Leeftijd30   25   15 | Staat/beroepackerman   —   dienstkneght | Kind, jonger dan 12 jaar4   —   1 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**126.** Matheus van Mulken   Ida Vrancken   Anna Daemen | Leeftijd41   32   22 | Staat/beroepkurver   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar0   4   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**127.** J. Wilhem Matthijs | Leeftijd27 | Staat/beroepkorver | Kind, jonger dan 12 jaar3 |
| Naam, ouder dan 12 jaar**128.** Jaecop Aerts   Cornelia Winnen   Cornelia Beckers | Leeftijd50   52   20 | Staat/beroep—   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar3   —   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**129.** Claes van Mulken   Elisabeth Vrancken | Leeftijd25   24 | Staat/beroepkorver   — | Kind, jonger dan 12 jaar5   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**130.** Jan Jansen   Cornelia Frederix   Peter Jansen   Anna Jansen | Leeftijd43   48   14   18 | Staat/beroepkurver   —   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar3   2   —   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**131.** Maria Cath. Claesen   Geterud Panhuysen | Leeftijd51   20 | Staat/beroep—   arm | Kind, jonger dan 12 jaar—   — |
| Naam, ouder dan 12 jaar**132.** Henderik Houben   Maria Anna Wilkens   Joanna Houben   Fransus Cobelen   Isabela Coenen | Leeftijd34   55   16   30   20 | Staat/beroep—   arm   —   —   — | Kind, jonger dan 12 jaar4   —   1   —   3 |

**Noten;** corresponderend met bovenstaande nummering:

ad 79: Deze weduwe heette eigenlijk Margaretha Wijnen en was afkomstig uit Stein. Zij huwde op 7 oktober 1770 met Mathias Wouters. Twee kinderen woonden in 1796 nog bij haar thuis. Zij stierf op 27 oktober 1803.

ad 82: Maria van Mulken was op 30 januari 1752 gehuwd met Joannes Claesen (Claessens). Het echtpaar had acht kinderen, waarvan er tijdens de telling nog drie thuis op de boerderij woonden. Zij stierf op 7 mei 1803.

ad 83: Maria Penders was de weduwe van Gerardus Coenen, waarmee ze op 10 oktober 1751 was gehuwd. Haar dienstmeid Sebilla Coenen was de dochter van Petrus Coenen en Isabella Janssen en vermoedelijk een nichtje.

ad 84: Catharina Smets (Smeets), die bij haar vader woonde, was waarschijnlijk de ongehuwde moeder van het kind dat achter haar naam vermeld staat.

ad 88: Maria Catharina van Raer (Ray ?) was weduwe van Laurentius Aerts waarmee zij op 16 juni 1772 trouwde. Het echtpaar kreeg zes kinderen, waarvan er nog drie thuis woonden in 1796.

ad 93: Helena Vrancken was gehuwd met de vijftien jaar oudere Laurentius Rutten. Het echtpaar woonde in bij haar ouders.

ad 95: De kleermaker Martinus Nelissen was afkomstig uit Urmond en was op 18 februari 1787 gehuwd met de tien jaar jongere Anna Lucas. Het echtpaar kreeg vijf kinderen, waarvan de jongste geboren werd in 1800. De inwonende schoonmoeder Anna op den Kamp huwde op 25 januari 1763 met Arnoldus Lucas, die echter in 1796 reeds was overleden.

ad 100: Het veertien jaar in leeftijd verschillende echtpaar Herman Winnen (Wijnen) en Mechtildis Peters was bij de telling bijna één jaar getrouwd en woonde in bij zijn ouders. Overigens was Herman de oudste van hun negen kinderen.

ad 102: Martinus Martens was weduwnaar van de uit Beek afkomstige naamgenote Sibilla Martens. Zij was vijf jaar eerder gestorven op 27 juni 1791. Drie van hun kinderen woonden nog thuis.

ad 104: Theodorus (Dirk) Janssen was op 4 september 1765 geboren als oudste zoon van Petrus Janssen uit de Kaakstraat te Elsloo. Deze laatste werd ervan beschuldigd lid te zijn van een bokkerijdersbende. Hij ging op de vlucht en er werd nooit meer iets van hem vernomen. Zijn vrouw stierf in 1785. Zoon Dirk huwde op 25 september 1791 met Anna Maria Daemen. Zij was de oudste dochter van de op 9 februari 1774 opgehangen bokkerijder Joannes Daemen. Op 22 maart 1808 stierf Dirk volgens het Elsloose kerkregister aan uitputting, hij was nog geen 43 jaar oud! Zijn vrouw Anna Maria zou op 1 oktober 1831sterven. Overigens woonde haar moeder Maria Anna Wilkens ook in Meers.

ad 108: Peter van Mulken en Anna Elisabeth Peters vormden een echtpaar. Dirk van Mulken was de oudste van hun twee zonen. De bij hen wonende Margaretha Martens was de schoonmoeder, die gehuwd was geweest met Peter Peters. Zij stierf op 13 januari 1800.

ad 109: De mandemaker Godefridus (Willem) Devoy had eerder gewoond in de Maasband en in Eysden. Hij trouwde op 15 november 1783 met Christina Schreurs. De bij hen wonende Catharina Schreurs was waarschijnlijk haar oudere zuster.

ad 112: Maria Coumans was gehuwd geweest met de uit Urmond afkomstige Egidius Smeets, die als bijnaam had "Gilles de Wever uit Kleine Meers". Het echtpaar kreeg zes kinderen, waarvan er drie vóór hun vijfde jaar stierven. Egidius werd op 9 februari 1774 opgehangen als bokkerijder, één dag voor zijn negenendertigste verjaardag. Maria hertrouwde op 16 februari 1783 met Joannes Wijnen. Erg veel geluk mocht ze echter niet hebben want ook haar tweede man stierf nog geen vier jaar later! Nadat zij opnieuw weduwe was geworden bleef ze in Meers wonen en verdiende de kost met spinnen. Twee van haar kinderen woonden tijdens de telling nog bij haar, de timmerman Dorus, die ongehuwd op 9 maart 1830 stierf en de jongste dochter Anna Maria.

ad 114: De schoenlapper Willem Ignatius huwde op 13 februari 1752 met Cornelia Maessen. In 1796 was hij waarschijnlijk weduwnaar. Zijn dochter Joanna huwde op 29 augustus 1779 met Jan Willem van Mulken. Het echtpaar woonde bij haar vader. Overigens was het ambacht van schoenlapper (niet te verwarren met schoenmaker!) niet erg in aanzien. De reden hiervan was, dat deze ambachtsman, die langs de huizen trok om te zien of er iets te lappen viel, in aanraking kwam met voeten en grond.

ad 115: Joannes van Mulken was lijndrijver. De lijndrijver was de voerman die over het zogenaamde jaagpad langs het water (in dit geval langs de Maas) met zijn paard aan een lang touw (de lijn) de trekschuit trok. Meestal trok men van uitspanning (pleisterplaats, vaak een herberg) tot uitspanning net als de postkoets.

ad 120: Maria Elisabeth Fransen was de jongste dochter van Tossaint Fransen, alias "De Waal van Kleine Meers". De waarschijnlijk uit Wallonië afkomstige Tossaint verwekte een kind bij Catharina op den Oort in Meers, dat geboren werd op 1 juni 1762. De twee woonden al geruime tijd samen, hetgeen in die tijd zeker niet werd geaccepteerd. De drossaard van Elsloo noemde hem een vreemd persoon en gaf hem vanwege zijn onzedelijk gedrag bevel om te vertrekken. Het hielp echter niet veel, want Tossaint lapte het bevel aan zijn laars en in 1763 werd een tweede kind geboren. Opnieuw sommeerde de drossaard hem om de heerlijkheid te verlaten of een borgsom van 800 gulden binnen veertien dagen bij het gerecht te brengen. Opnieuw werd het bevel niet uitgevoerd en op 30 maart 1765 werd een derde kind gedoopt. Op 7 april 1766 trouwden de "zondaars" eindelijk in Elsloo. Daarna werden er nog drie kinderen geboren, waarvan de jongste op 20 juli 1771. Toen hij hoorde dat bij de bokkerijdersprocessen zijn naam werd genoemd, sloeg Tossaint op de vlucht. Op 14 november 1774 werd hij bij verstek veroordeeld en in de ban gedaan. Taal noch teken werd sindsdien van hem vernomen. De jongste dochter werd opgevoed door de ongehuwde Gertrudis op den Oort, een zus van haar moeder.

ad 121: De timmerman Theodorus (Dores) Smets (Smeets) trouwde op 6 juni 1790 met Hendrika (Henderin) Vranken. Zij woonden in bij haar ouders.

ad 131: Maria Catharina Claessen was de weduwe van Willem Panhuys. Beide echtelieden waren uit Stein afkomstig en aldaar getrouwd in 1754. Ze woonden in Kleine Meers en kregen zes kinderen. Willem was wever van beroep. Op 6 oktober 1773 werd hij gearresteerd, nadat hij tijdens een verhoor door Paulus Janssen en Jan Wanten als lid genoemd werd van hun bokkerijdersbende. Eerder in de zomer van dat jaar noemde Dirk Hersseler bij zijn verhoor hem ook al als "Willem de kromme wever van Klein Meers, wonend in het derde huis van de dijk". Op 6 december 1773 eindigde het leven van Willem Panhuys aan de galg. In 1796 bij de telling woonde de weduwe samen met haar dochter Gertrudis.

ad 132: Maria Anna Wilkens was op 2 juni 1763 in Stein gehuwd met Joannes Daemen. Haar man werd echter op 9 februari 1774 opgehangen als bokkerijder. Hij bekende o.a. dat hij zijn eed had afgelegd ten huize van Pieter Penders in Catsop. Zij bleef als weduwe achter met vier kleine kinderen, waarvan de jongste vier maanden oud was. Het gezin verarmde en ook toen Maria later hertrouwde met Hendrik Houben, die eenentwintig jaar jonger dan zij was, bleef het armoe troef! Bij het opmaken van deze lijst in 1796 waren reeds twee kinderen, die zij met haar eerste man had, gestorven. Haar oudste dochter Anna Maria trouwde op 25 september 1791 met Dirk Janssen. (zie noot 104)

*Bron:*
*• F.J.M. Timmers, ‘De inwoners van Elsloo aan het einde van de 18de eeuw’,[ Heemkundesnippers nr 15 uit december 1993.](https://historiehuismaasvallei.nl/files/heemkundesnippers-maasstreek/Heemkundesnippers-Maasstreek-nr.15-dec-1993.pdf)*

- Laatste update op 07 oktober 2026.

       [![](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-maasbandproject-01-design-01j5bpwt12-1725099540-75afd7be.webp)](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1017-maasband-project)

##  [MaasBandProject nadert voltooiing](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1017-maasband-project)

- Afbeeldingen | Bron ©: Maasband Project

Na jaren van onderzoek, activiteiten en samenwerking met inwoners nadert het **MaasBandProject** zijn afronding. Het project ging in 2019 van start en heeft sindsdien veel nieuwe informatie opgeleverd over Maasband, zijn geschiedenis en de bijzondere ontwikkelingen in en rond het dorp. De resultaten worden vastgelegd in een documentaire én een boek. Beide worden op 11 en 18 december 2026 aan het publiek gepresenteerd.

**Zeven jaar samenwerken en onderzoeken**

Vanaf het begin stond de betrokkenheid van inwoners centraal. Onderzoekers en andere betrokkenen werkten nauw samen met mensen uit Maasband. Nieuwe bevindingen werden niet alleen verzameld en onderzocht, maar ook regelmatig met het publiek gedeeld. Dat gebeurde onder meer tijdens lezingen, bijeenkomsten en via de website van het project.

Nu het MaasBandProject zijn laatste fase ingaat, wordt achter de schermen hard gewerkt om al die kennis en ervaringen voor de toekomst vast te leggen.

**Van eerste schop tot laatste onderzoek**

Een belangrijk onderdeel daarvan is een **documentaire** over het complete MaasBandProject. De film volgt het project vanaf het moment dat de eerste schop de grond in ging tot en met de laatste onderzoeken.

Daarbij komen de verschillende onderdelen van het project aan bod en wordt teruggekeken op de belangrijkste ontdekkingen en gebeurtenissen. Niet alleen de onderzoeken zelf krijgen aandacht, maar ook de mensen die eraan hebben meegewerkt en de betrokkenheid van het dorp.

**Ook een boek over Maasband**

Tegelijkertijd werkt een ander team aan een **boek** over het project en Maasband. Het wordt geen zwaar wetenschappelijk verslag, maar juist een toegankelijk naslagwerk voor jong en oud.

In het boek komen de werkzaamheden, evenementen, geschiedenis en onderzoeken rond Maasband samen. Daarmee blijft de kennis die de afgelopen jaren is verzameld ook na afloop van het project beschikbaar.

Het samenstellen van documentaire en boek is een omvangrijke klus. Dankzij de inzet en het enthousiasme van de betrokken teams krijgt het MaasBandProject daarmee echter een bijzondere en blijvende afsluiting.

**Presentaties op 11 en 18 december**

Wie benieuwd is naar het eindresultaat kan alvast 11 en 18 december 2026 in de agenda noteren. Op deze dagen staan de presentatie van de documentaire en het boek rond het MaasBandProject gepland.
**Locatie: Maaslandcentrum Elsloo**

Meer informatie over het programma, aanvangstijden en eventuele aanmelding wordt later bekendgemaakt. Zo krijgt iedereen die het project de afgelopen jaren heeft gevolgd – of gewoon nieuwsgierig is naar het verhaal van Maasband – de gelegenheid om bij deze bijzondere afsluiting aanwezig te zijn.

\+ Website [MaasbandProject ⇢](https://www.maasbandproject.nl/Onze-activiteiten-in-2024/Maasband-graaft-naar-zijn-verleden/)

 [ + - LEES EERDERE ARTIKELEN OVER PROJECT MAASBAND Klik hier om te sluiten ](# "Klik hier om eerdere artikelen te openen")

---

### Verloren in de bocht van de tijd

Een werkgroep van het MaasBandProject is achter de schermen bezig om alle informatie van het project te verzamelen om hier een documentaire van te maken, die naar verwachting eind 2026 verschijnt. Hieronder kunt u alvast de trailer bekijken.

---

### Maasband graaft naar zijn verleden!

In het weekend van 21 en 22 september 2024 organiseert het MaasBandProject in Maasband het participatieproject **“Maasband graaft naar zijn verleden”**.

Maasband verandert dat weekend in een archeologisch onderzoeksgebied. Een aantal bewoners van Maasband stellen hun tuin, akker of weide vanaf 9.30 uur ter beschikking voor een archeologisch onderzoek.

In de beschikbaar gestelde ruimtes van de bewoners graven de vrijwilligers een put van 1 meter bij 1 meter en 1 meter diep. Alle grond uit de put wordt zorgvuldig nagekeken op oude voorwerpen. De vrijwilligers beschrijven met de archeoloog samen de bodemopbouw en op zondagmiddag wordt er een profiel aangelegd en beschreven. Alle vondsten uit de put worden gedocumenteerd en in zakjes gestopt. Deze worden verzameld en op een later tijdstip schoongemaakt en eventueel geanalyseerd.

**Samenwerking**
Dit project wordt uitgevoerd in samenwerking met het MaasBandProject, de gemeente Stein, DOP Maasband, Fonds voor Cultuurparticipatie, Stichting Erfgoed Stein, Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap, Stichting Archeologie Actueel Limburg en Stichting BPD Cultuurfonds.

**Vrijwilliger worden?**
Het hele project wordt begeleid door archeologen en een geoloog zodat de vrijwilligers iets kunnen leren over archeologie en bodemopbouw. Wil je deelnemen aan het project als graver, meld je dan aan via het e-mailadres <maasbandproject@gmail.com>, want het project beleven is het begrijpen van ons verleden.

---

## MaasBandProject

Het MaasBandProject werpt een nieuw licht op de geschiedenis van de Maasvallei in de gemeente Stein. Terwijl langs de Limburgse Grensmaas grootschalige ontgrondingswerkzaamheden plaatsvinden, wordt niet alleen vooruitgekeken naar veiligheid en natuur, maar ook nadrukkelijk teruggekeken naar het verleden.

De werkzaamheden maken deel uit van het landelijke project Grensmaas, uitgevoerd door Consortium Grensmaas. Dat project heeft een duidelijke driedubbele doelstelling. Door het graven van nevengeulen en het verlagen van het maaiveld krijgt de Maas meer ruimte, wat de hoogwaterbescherming aanzienlijk verbetert. Tegelijkertijd wordt grind gewonnen voor de bouwindustrie en ontstaat er ruimte voor nieuwe natuur langs de rivier.

Binnen dit grootschalige werkterrein opereert het MaasBandProject. Dit is een samengesteld team van specialisten dat onderzoek doet naar de geschiedenis van het gebied. Dankzij de samenwerking met Consortium Grensmaas krijgt het team toegang tot het graafgebied van de nevengeul. Juist daar, waar machines meters grond afgraven, komen sporen uit het verleden letterlijk aan de oppervlakte.

Het gaat vooral om archeologisch onderzoek. De Maasvallei is al duizenden jaren een aantrekkelijk gebied voor bewoning, landbouw en handel. Door de ontgrondingen ontstaat een unieke kans om resten van oude nederzettingen, gebruiksvoorwerpen en landschappen te documenteren voordat ze verdwijnen of worden afgedekt. Het MaasBandProject probeert zo het verhaal van de streek veilig te stellen, midden in een proces dat vooral gericht is op de toekomst.

Die combinatie maakt het project interessant. Veiligheid, economie, natuur en geschiedenis komen hier samen op één plek. In Stein wordt daarmee zichtbaar dat grote infrastructurele ingrepen niet alleen impact hebben op het landschap van morgen, maar ook een sleutel kunnen zijn tot het begrijpen van het landschap van gisteren. Dat is winst die niet in tonnen grind is uit te drukken.

Consortium Grensmaas gaat tussen 2020 en 2024 een nevengeul aanleggen nabij de Maasband om de rivier meer stroomgebied te geven bij hoog water.

Het Maasband Project is een initiatief van een team onderzoekers die voor en tijdens deze werkzaamheden onderzoek gaan doen naar landschapshistorische elementen.

Doelen:
\- Lokaliseren en documenteren van landschapshistorische elementen
\- Achterhalen van de historische maaslopen (Oeverendijk, Geerlinkxkuil)
\- Achterhalen van de historie van de Maasband
\- De toponiemen opnieuw onderzoeken en documenteren
\- Landschap Biografie
\- Het betreft een Citizen Science project binnen de kaders van het academisch project Landschapsbiografie van de Maas van het universiteit van Maastricht en het Limburgs Museum. In team zitten ook vertegenwoordigers van Streekmuseum Elsloo en Stichting Erfgoed Stein.

 [![Maasband kaart 1700](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2020/Maasband-kaart-1700.jpg)](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2020/Maasband-kaart-1700.jpg)

Volgens een register uit 1776 bleek dat er onenigheid was over de ligging van de grenzen en is gezocht naar een grenssteen die in de Maasband nabij Claesens-Dries uit Vucht aanwezig moest zijn. Die steen bleek echter op 3 juni 1776 niet door afgevaardigden van Vucht aangewezen te kunnen worden. Vervolgens zijn op 4 juni 1776 door gerechtsbodes uit Elsloo, Stein, Eijsden en Vucht verwoede pogingen gedaan en werd diep gegraven naar de grenssteen, maar deze werd niet gevonden.

Maar....op 2 maart 2020 is er wederom gezocht naar de Blauwe Steen/ Gebrande Stein.... en hij is gevonden! Op nog geen 2 meter vanaf de plaats waar het Maasbandprojectteam hun paaltje plaatsten werd een Blauwe Grenssteen gevonden 50 cm onder het maaiveld

[Meer informatie >](https://www.facebook.com/Maesbentj/)

[![Maasband grenspaal 1761](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2020/Maasband-grenspaal-1761.jpg)](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2020/Maasband-grenspaal-1761.jpg)

- Laatste update op 22 september 2026.

       [![hitte-protocol](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-strand-vintage-01kz8wzhf6-1786527501.jpeg)](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1422-hitte-protocol)

##  [Hitte-protocol](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1422-hitte-protocol)

- Afbeeldingen | Bron ©: nvt

Op dagen dat voor Elsloo en omgeving een **maximumtemperatuur van 30 graden of hoger** wordt verwacht, treedt het hitteprotocol van het Historiehuis van de Maasvallei in werking. **Dit betekent dat het Historiehuis die dag gesloten is.**

 Vandaag zijn we gesloten

 Vandaag

 05 oktober

gesloten

 Vandaag

 06 oktober

13:00 - 16:00

 Vandaag

 07 oktober

13:00 - 16:00

 Vandaag

 08 oktober

13:00 - 16:00

 Vandaag

 09 oktober

gesloten

 Vandaag

 10 oktober

gesloten

 Vandaag

 11 oktober

13:00 - 16:00

Het museum, gevestigd in een historisch gebouw zonder airconditioning, neemt deze maatregel om het welzijn van bezoekers en medewerkers te waarborgen en de kwetsbare museumcollectie te beschermen.Het hitteprotocol voorziet in een aantal praktische aanpassingen. Om de warmte voor te zijn, is het museum op die dag(en) gesloten.

Het binnenklimaat van ons historische pand reageert sterk op buitentemperaturen," licht Marianne van Kan toe. "Zonder airconditioning vraagt dit om extra alertheid. Onze conservator monitort de luchtvochtigheid en temperatuur in de zalen continu om schade aan de historische objecten te voorkomen. Tegelijkertijd willen we onze gasten en ons onmisbare team van vrijwilligers een veilige en verantwoorde omgeving bieden."

Het museum adviseert bezoekers om hun reis vooraf te plannen, en de museum-website te raadplegen voor de meest actuele status.
Het hitteprotocol blijft van kracht zolang in Elsloo en omgeving de tropische weersomstandigheden aanhouden.

- Laatste update op 24 september 2026.

       [![Dries van Agt en Joop den Uyl 1977](https://historiehuismaasvallei.nl/images/stories/tijdelijk/2026/rawpixel-van-agt-den-uyl-1977-Koen-Suyk-Anefa-NationaalArchief-CC0.jpeg)](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1299-andere-tijden)

##  [Andere Tijden op YouTube](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1299-andere-tijden)

- Afbeeldingen | Bron ©: Dries van Agt en Joop den Uyl 1977, fotograaf Suyk, Koen / Anefo / Nationaal Archief CC0

Andere Tijden, het geschiedenisprogramma over (bijna) vergeten gebeurtenissen uit de recente geschiedenis wordt niet langer op tv uitgezonden, maar gaat gelukkig door op YouTube.

\+ [Klik hier voor het YouTube-kanaal ⇢](https://www.youtube.com/@AndereTijdenNTR)

- Laatste update op 11 augustus 2026.

### Meer artikelen …

- [Wandel-arrangement Gasterie De Fontein](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1347-wandel-arrangement-gasterie-de-fontein-in-stein)
- [Nostalgie: Zo was het vroeger...](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1369-zo-was-het-vroeger)
- [Vrijwilliger worden? Graag!](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/931-vrijwilliger-worden-graag)
- [Rivierpark Maasvallei](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1122-rivierpark-maasvallei)
- [NOS Regionieuws en L1: Guus Peters over burcht in de Maas](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1428-nos-regionieuws-l1-guus-peters-over-burcht-in-de-maas)
- [Oorlogsarchief foute Nederlanders in WOII](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1279-archief-foute-nederlanders-woii)
- [Vergeten brieven op een stoffige zolder](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1383-vergeten-brieven-op-een-stoffige-zolder)
- [De Materberg, een grensgeval](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1414-de-materberg-een-grensgeval)
- [De oude burcht van Elsloo in de Maas](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1413-de-oude-burcht-van-elsloo-in-de-maas)
- [Het verhaal van Maasschipper Mathijs Deurlicker en zijn familie](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1411-het-verhaal-van-maasschipper-mathijs-deurlicker-en-zijn-familie)
- [De historie van de Weerterhof](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1407-de-historie-van-de-weerterhof)
- [Samenwerking Bandkeramiek Zuid-Limburg](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1395-samenwerking-bandkeramiek-zuid-limburg)
- [Maria Heijen over ons kruidenierswinkeltje](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1403-maria-heijen-over-ons-kruidenierswinkeltje)
- [Maria Heijen over de speelgoedtentoonstelling](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1404-maria-heijen-over-de-speelgoedtentoonstelling)
- [Interview met Guus Peters](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1402-interview-met-guus-peters)
- [Interview met Jan Rouvroye](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1398-interview-met-jan-rouvroye)
- [Podcast "Het mysterie van … de oerboerscherf"](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1396-podcast-het-mysterie-van-de-oerboerscherf)
- [Gedenkboek opening Julianakanaal 1934](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1289-gedenkboek-opening-julianakanaal-1934)
- [Boeren en jager-verzamelaars leefden eeuwenlang in gescheiden werelden](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1385-boeren-en-jager-verzamelaars-leefden-eeuwenlang-in-gescheiden-werelden)
- [Kleuters KC Aelse bezoeken museum](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1384-kleuters-kc-aelse-bezoeken-museum)
- [De kinderen van de Jodenboerderij](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1378-de-kinderen-van-de-jodenboerderij)
- [De vlucht van David Brenner](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1376-de-vlucht-van-david-brenner)
- [Crowdfunding voor theehuisje](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1373-crowdfunding-voor-theehuisje)
- [Hitler's leerlingen in Valkenburg](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1368-hitlers-leerlingen-in-valkenburg)
- [Bijzondere Romeinse munt gevonden](https://historiehuismaasvallei.nl/nieuws/1362-bijzondere-romeinse-munt-gevonden)