Wie woonde in 1796 in Catsop en Terhagen?

Volkstelling Elsloo 1796 – regels 133 tot en met 191
De namen zijn per genummerd huishouden bij elkaar gehouden. De leeftijden volgen de volgorde van de namen. Een streepje betekent dat in de bron niets is ingevuld. De namen zijn letterlijk overgenomen; dus inclusief kennelijke schrijffouten die door de opsteller zijn gemaakt.

Een streepje betekent dat in de bron niets is ingevuld. Bron: F.J.M. Timmers, ‘Volkstelling 1796 (IV)’, Heemkundesnippers Maasstreek, nr. 15, december 1993, pp. 28–32.

Noten; corresponderend met bovenstaande nummering:

ad 134: De gevangen genomen bokkerijder Marten Mulckens, alias de Pandoer (huzaar), noemde tijdens zijn verhoor op 11 oktober 1773 een hele serie namen van bendeleden, waaronder ook de naam van Dirk Martens. Deze Dirk was in 1770 gehuwd met Petronella Beckers, een dochter van de schepen/herbergier Nicolaas Beckers. Toen zijn beide zwagers Jan Jongen en Lambert Wanten gearresteerd werden, ging Dirk op de vlucht. Op 14 november 1774 werd hij bij verstek veroordeeld. Zijn enige dochter Maria Mechtildis (Megel) werd geboren toen haar vader op de vlucht was. Toen zij enkele jaren oud was, stierf haar moeder (10 februari 1777). Waarschijnlijk werd zij grootgebracht door haar peettante Mechtildis Beckers. Op 5 februari 1790 trouwde Mechtildis met Mathias Gijsen. In 1796 woonde het echtpaar in bij haar inmiddels teruggekeerde vader.

ad 141: Dirk Lenaers woonde bij zijn twee ongetrouwde dochters Margaretha en Helena. Hij stierf op tweede Kerstdag van het jaar 1802.

ad 142: Nicolaas Bovens was de oudste van de vijf kinderen van Petrus Bovens die woonde op de Dries. Deze Petrus was dorpsmeester en had daarom de bijnaam "de Schatheffer van Elsloo". Hij huwde op 11 november 1763 met Maria Catharina Brorens, doch aangezien zij bloedverwanten waren in de 3e graad hadden zij eerst dispensatie nodig. Het echtpaar stond bekend als erg rijk. In de herfst van 1773 werd Petrus echter gearresteerd nadat hij ervan werd beschuldigd een lid van de bokkerijdersbende te zijn. En enkele maanden later, op 6 december 1773 werd hij opgehangen. Zoon Nicolaas huwde op 2 mei 1793 Maria Elisabeth Lemmens. Ook zij hadden hiervoor dispensatie nodig omdat zij in de 4e graad verwant waren. Overigens woonde ook een zuster van Nicolaas in Catsop, nl. Maria Anna, die gehuwd was met Mathias Martens. (zie noot 167).

ad 144: Het echtpaar Bernardus Smets (Smeets) en Margaretha Martens verschilde maar liefst 52 jaar in leeftijd! Zij trouwden op 3 september 1780. Hij was toen 71 en zij 19 jaar. In 1796 hadden zij één kind. Overigens was Bernardus in dat jaar de oudste inwoner van Elsloo.

ad 147. Tijdens het opnemen van deze lijst bleek dat er zoons en dochters waren opgeschreven bij hun ouders, terwijl men ze later opnieuw tegenkwam op een ander adres, waar zij als knecht of dienstmaagd inwoonden. Men streepte hun namen dan bij hun ouders door. Zo vinden wij de 17-jarige Poulus Bosten terug als inwonend knecht bij Joannes Gijsen (nr. 146) en zijn 13-jarig broertje Mats bij Christiaan Bovens (nr. 165) terwijl hun namen bij hun ouders zijn doorgestreept (nr. 152).

ad 155: Peter Peerbooms was weduwnaar van Mechtildis Heuts die enkele jaren eerder was gestorven en hem met vier kinderen achterliet, van wie de 13-jarige Elisabeth de oudste was.

ad 158: De "weduwe Henderikx" heette eigenlijk Maria Boyens. Ze was gehuwd geweest met Peter Henderikx. Zoon Joannes was op 3 mei 1793 gehuwd met Maria Catharina Martens. Het echtpaar woonde bij zijn moeder evenals de jongere broer Nicolaas.

ad 161: Maria Catharina Mulkens was afkomstig uit Haasdal-Schimmert. Zij was op 2 mei 1779 gehuwd met Mathias Henderikx. Het echtpaar had twee kinderen. De bij hen inwonende Willem Henderikx was waarschijnlijk een broer van Mathias.

ad 162: Hendrik Penders was de oudste zoon van Peter Penders die het beroep van kleermaker uitoefende. Vanwege zijn postuur noemde men hem "de lange snieder (snijder, kleermaker) van Catsop". Deze Peter was een der hoofdmannen van de Elsloose bokkerijders. Hij ronselde nieuwe leden en nam deze zelfs in zijn huis de eed af. Hij werd op 21 september 1773 gearresteerd. Na folteringen bekende hij tenslotte op 18 oktober waarna hij op 8 november werd opgehangen. Zijn vrouw Maria Lucia Hendrix stierf op 23 april 1785. Overigens was een zus van Peter Penders gehuwd met de bokkerijder Michael Minten die tegelijk met Peter werd opgehangen. Zijn zoon Hendrik huwde op 24 oktober 1776 met Maria Catharina Wanten, een dochter van Joannes Wanten die pachter was van de Hoppenhof in Elsloo. Ook hij was een bokkerijder en werd tegelijk met Peter Penders en Michael Minten opgehangen op 8 november 1773. Men noemde Wanten ook wel "de gardenier" vanwege zijn beroep. Een nog meer bekende bijnaam van Joannes was "Hartenaas". Deze naam kreeg hij omdat hij dagen en nachten doorbracht met kaartspelen. Toch hield hij ook nog tijd over om twaalf kinderen te verwekken! Een van zijn zoons was Joes (Joannes) die woonde in ’t Straatje (tegenwoordig Raadhuisstraat) en ook het beroep van gardenier of hovenier uitoefende. Zie hiervoor "Volkstelling 1796 (II)" noot 1 (Heemkundesnippers nr 13). Overigens was nog een andere dochter van "Hartenaas", Maria Gertrudis, gehuwd met de uit Stein afkomstige Frans Brouwers, alias "Panhuis", ook een bokkerijder. Hij was gevlucht en werd bij verstek veroordeeld op 14 november 1774.

ad 163: Ook de naast zijn broer wonende Peter Penders was een zoon van "de lange Snijder van Catsop". Hij huwde op 26 november 1779 met de uit Geulle afkomstige Maria Cornelia Heuts. En ook zij was weer een bokkerijdersdochter. Haar vader was Leendert Heuts, alias "de Scheerder". Evenals zijn broer behoorde Peter tot de armsten van Elsloo. Maria Cornelia stierf vlak voordat deze bevolkingslijst werd opgemaakt en liet haar man achter met zes kinderen van wie de 13-jarige Lucia de oudste was.

ad 167:. Maria Anna was een zuster van Nicolaas Bovens (zie noot 3) en dus een dochter van "de Schatheffer van Elsloo". Zij huwde op 3 november 1790 met Mathias Martens. Hierbij trad haar broer Nicolaas op als getuige. Maria Anna had in Catsop een huis geërfd van haar ouders en hierin ging het echtpaar wonen. In 1796 hadden zij twee kleine kinderen.

ad 171:. De naam Miggel is onduidelijk; er is niet uit op te maken of het gaat om een vrouw (Mechel, Mechtildis), dan wel om een man (Michel, Michael). Indien dit laatste het geval is hij misschien de oudste zoon van de op 9 februari 1774 opgehangen bokkerijder Peter Schoenmakers.

ad 172. Petronella Willems was afkomstig uit Ulestraten. Haar man was de enige strodekker van Elsloo; hij maakte de in die tijd algemeen zijnde strodaken en zal dus niet om werk verlegen zijn geweest!

ad 173. Maria Helena Minten (Menten) was op 3 januari 1752 geboren als de oudste dochter van Michael Minten die op de Dries gewoond had. Michael werd als bokkerijder veroordeeld en op 8 november 1773 gehangen samen met zijn zwager Peter Penders "de lange Snijder Van Catsop" en Joannes Wanten (zie noot 9). Maria was gehuwd met de uit Terhagen afkomstige Peter Kessen. Op 12 mei 1827 zou zij te Catsop sterven.

ad 176: De weduwe Jan Sillen heette Maria Gelissen. Ze was met Jan gehuwd op 21 november 1751. Vlak na het opnemen van deze lijst is zij gestorven op 13 oktober 1796. Zoon Herman huwde op 13 november 1785 met Cornelia Meessen uit Terhagen. Het echtpaar woonde met hun twee kinderen in bij zijn moeder, evenals de oudere broer Claudin. Waarschijnlijk was Ida Sillen, de vrouw van schoenmaker Steps die twee huizen verder woonde, eveneens een dochter van de weduwe Sillen gezien het feit dat deze naam verder niet in Elsloo voorkomt.

ad 178: Het echtpaar Christiaan Martens en Maria Catharina Lenssen was op 13 januari 1782 gehuwd. De 12-jarige Hendrikus was de oudste van hun drie kinderen. De inwonende Elisabeth Martens was een ongehuwde zuster van Christiaan.

ad 181: De 25-jarige wolspinner Godefridus Henderikx was waarschijnlijk een jonge weduwnaar gezien het feit dat hij twee kleine kinderen had. Cornelia en Anna Maria waren zijn zusters.

ad 183: Margaretha Jansen was afkomstig uit het Belgische Boorsem. Ze was sinds oktober 1785 gehuwd met Jacob Schurs (Schreurs?). De 14-jarige Anna Catharina Sassen was waarschijnlijk hun dienstmaagd.

ad 184: Mees Meessen is een interessante naam. Vroeger kwam de naam Mees vaak voor. Hij is afgeleid van Bartholomeus. De achternaam is afgeleid van dezelfde voornaam. (Vergelijk: Janszoon- Jansen en Meeszoon- Meessen.)

ad 186: De met Sophia Willems gehuwde klompenmaker Mathias Penders was afkomstig uit Kelmond-Beek. Het echtpaar had slechts één kind, de eveneens Sophia genoemde 17-jarige dochter. In 1817 zouden beide ouders sterven, Mathias op 9 oktober en Sophia enkele maanden later op 23 december.

ad 188: Joannes Vossen was afkomstig uit Stein en sinds een jaar gehuwd met Elisabeth Gijsen. Zij woonden, samen met haar 15 jarige zus Mechtildis, in bij broer en zus Gelissen die beiden ongehuwd waren.

ad 189:. In een gesprek dat schrijver F. Timmers destijds had met Frits Lemmens, van toenmalig schildersbedrijf in Elsloo, liet deze de naam vallen "aan 't knoupes" in Terhagen. Aan de rand van het bos zou een huisje gestaan hebben, waarin een knopenfabriekje was gevestigd. Dit huisje zou al in de vorige eeuw zijn afgebroken. Mijn nieuwsgierigheid werd echt gewekt toen ik in deze inwonerslijst uit 1796 de weduwe Sneijders met haar dochters tegenkwam met als beroep "knopemakers". Ik ben toen gaan praten met de bejaarde mevrouw Bovens in Terhagen. Deze vertelde mij dat ze, toen ze als kind eens met haar oude tante wandelde, stukjes van beenderen opraapte waaruit ronde gaatjes waren gezaagd. Haar tante vertelde haar toen dat er uit die beenderen knoopjes waren gezaagd in een fabriekje dat vroeger ergens op die plek moest hebben gestaan. Er werden dus inderdaad (benen) knopen gemaakt in Terhagen, misschien wel een eeuw lang? Mevrouw Bovens wees ook de plek aan waar volgens haar het "fabriekje" gestaan moest hebben, schuin achter haar woning aan de bosrand. Een mooi staaltje van overlevering!

ad 190:. Joannes Dolders was op 18 juni 1788 gehuwd met de uit Meers afkomstige Ida van Mulken. Het echtpaar ging inwonen in zijn ouderlijk huis bij zijn moeder en zijn beide jongere zusters.

Bron:
• F.J.M. Timmers, ‘De inwoners van Elsloo aan het einde van de 18de eeuw’, Heemkundesnippers nr 15 uit december 1993.