Wie woonde in 1796 in Meers?

Volkstelling Elsloo 1796 – Meers (regels 74 tot en met 132)
De gegevens staan per genummerd huishouden bij elkaar. Elke naam, leeftijd, beroep en aantal kinderen staat op dezelfde positie in de betreffende kolom. Een streepje betekent dat het vak in de bron leeg is. De namen zijn letterlijk overgenomen; dus inclusief kennelijke schrijffouten die door de opsteller zijn gemaakt.

Noten; corresponderend met bovenstaande nummering:

ad 79: Deze weduwe heette eigenlijk Margaretha Wijnen en was afkomstig uit Stein. Zij huwde op 7 oktober 1770 met Mathias Wouters. Twee kinderen woonden in 1796 nog bij haar thuis. Zij stierf op 27 oktober 1803.

ad 82: Maria van Mulken was op 30 januari 1752 gehuwd met Joannes Claesen (Claessens). Het echtpaar had acht kinderen, waarvan er tijdens de telling nog drie thuis op de boerderij woonden. Zij stierf op 7 mei 1803.

ad 83: Maria Penders was de weduwe van Gerardus Coenen, waarmee ze op 10 oktober 1751 was gehuwd. Haar dienstmeid Sebilla Coenen was de dochter van Petrus Coenen en Isabella Janssen en vermoedelijk een nichtje.

ad 84: Catharina Smets (Smeets), die bij haar vader woonde, was waarschijnlijk de ongehuwde moeder van het kind dat achter haar naam vermeld staat.

ad 88: Maria Catharina van Raer (Ray ?) was weduwe van Laurentius Aerts waarmee zij op 16 juni 1772 trouwde. Het echtpaar kreeg zes kinderen, waarvan er nog drie thuis woonden in 1796.

ad 93: Helena Vrancken was gehuwd met de vijftien jaar oudere Laurentius Rutten. Het echtpaar woonde in bij haar ouders.

ad 95: De kleermaker Martinus Nelissen was afkomstig uit Urmond en was op 18 februari 1787 gehuwd met de tien jaar jongere Anna Lucas. Het echtpaar kreeg vijf kinderen, waarvan de jongste geboren werd in 1800. De inwonende schoonmoeder Anna op den Kamp huwde op 25 januari 1763 met Arnoldus Lucas, die echter in 1796 reeds was overleden.

ad 100: Het veertien jaar in leeftijd verschillende echtpaar Herman Winnen (Wijnen) en Mechtildis Peters was bij de telling bijna één jaar getrouwd en woonde in bij zijn ouders. Overigens was Herman de oudste van hun negen kinderen.

ad 102: Martinus Martens was weduwnaar van de uit Beek afkomstige naamgenote Sibilla Martens. Zij was vijf jaar eerder gestorven op 27 juni 1791. Drie van hun kinderen woonden nog thuis.

ad 104: Theodorus (Dirk) Janssen was op 4 september 1765 geboren als oudste zoon van Petrus Janssen uit de Kaakstraat te Elsloo. Deze laatste werd ervan beschuldigd lid te zijn van een bokkerijdersbende. Hij ging op de vlucht en er werd nooit meer iets van hem vernomen. Zijn vrouw stierf in 1785. Zoon Dirk huwde op 25 september 1791 met Anna Maria Daemen. Zij was de oudste dochter van de op 9 februari 1774 opgehangen bokkerijder Joannes Daemen. Op 22 maart 1808 stierf Dirk volgens het Elsloose kerkregister aan uitputting, hij was nog geen 43 jaar oud! Zijn vrouw Anna Maria zou op 1 oktober 1831sterven. Overigens woonde haar moeder Maria Anna Wilkens ook in Meers.

ad 108: Peter van Mulken en Anna Elisabeth Peters vormden een echtpaar. Dirk van Mulken was de oudste van hun twee zonen. De bij hen wonende Margaretha Martens was de schoonmoeder, die gehuwd was geweest met Peter Peters. Zij stierf op 13 januari 1800.

ad 109: De mandemaker Godefridus (Willem) Devoy had eerder gewoond in de Maasband en in Eysden. Hij trouwde op 15 november 1783 met Christina Schreurs. De bij hen wonende Catharina Schreurs was waarschijnlijk haar oudere zuster.

ad 112: Maria Coumans was gehuwd geweest met de uit Urmond afkomstige Egidius Smeets, die als bijnaam had "Gilles de Wever uit Kleine Meers". Het echtpaar kreeg zes kinderen, waarvan er drie vóór hun vijfde jaar stierven. Egidius werd op 9 februari 1774 opgehangen als bokkerijder, één dag voor zijn negenendertigste verjaardag. Maria hertrouwde op 16 februari 1783 met Joannes Wijnen. Erg veel geluk mocht ze echter niet hebben want ook haar tweede man stierf nog geen vier jaar later! Nadat zij opnieuw weduwe was geworden bleef ze in Meers wonen en verdiende de kost met spinnen. Twee van haar kinderen woonden tijdens de telling nog bij haar, de timmerman Dorus, die ongehuwd op 9 maart 1830 stierf en de jongste dochter Anna Maria.

ad 114: De schoenlapper Willem Ignatius huwde op 13 februari 1752 met Cornelia Maessen. In 1796 was hij waarschijnlijk weduwnaar. Zijn dochter Joanna huwde op 29 augustus 1779 met Jan Willem van Mulken. Het echtpaar woonde bij haar vader. Overigens was het ambacht van schoenlapper (niet te verwarren met schoenmaker!) niet erg in aanzien. De reden hiervan was, dat deze ambachtsman, die langs de huizen trok om te zien of er iets te lappen viel, in aanraking kwam met voeten en grond.

ad 115: Joannes van Mulken was lijndrijver. De lijndrijver was de voerman die over het zogenaamde jaagpad langs het water (in dit geval langs de Maas) met zijn paard aan een lang touw (de lijn) de trekschuit trok. Meestal trok men van uitspanning (pleisterplaats, vaak een herberg) tot uitspanning net als de postkoets.

ad 120: Maria Elisabeth Fransen was de jongste dochter van Tossaint Fransen, alias "De Waal van Kleine Meers". De waarschijnlijk uit Wallonië afkomstige Tossaint verwekte een kind bij Catharina op den Oort in Meers, dat geboren werd op 1 juni 1762. De twee woonden al geruime tijd samen, hetgeen in die tijd zeker niet werd geaccepteerd. De drossaard van Elsloo noemde hem een vreemd persoon en gaf hem vanwege zijn onzedelijk gedrag bevel om te vertrekken. Het hielp echter niet veel, want Tossaint lapte het bevel aan zijn laars en in 1763 werd een tweede kind geboren. Opnieuw sommeerde de drossaard hem om de heerlijkheid te verlaten of een borgsom van 800 gulden binnen veertien dagen bij het gerecht te brengen. Opnieuw werd het bevel niet uitgevoerd en op 30 maart 1765 werd een derde kind gedoopt. Op 7 april 1766 trouwden de "zondaars" eindelijk in Elsloo. Daarna werden er nog drie kinderen geboren, waarvan de jongste op 20 juli 1771. Toen hij hoorde dat bij de bokkerijdersprocessen zijn naam werd genoemd, sloeg Tossaint op de vlucht. Op 14 november 1774 werd hij bij verstek veroordeeld en in de ban gedaan. Taal noch teken werd sindsdien van hem vernomen. De jongste dochter werd opgevoed door de ongehuwde Gertrudis op den Oort, een zus van haar moeder.

ad 121: De timmerman Theodorus (Dores) Smets (Smeets) trouwde op 6 juni 1790 met Hendrika (Henderin) Vranken. Zij woonden in bij haar ouders.

ad 131: Maria Catharina Claessen was de weduwe van Willem Panhuys. Beide echtelieden waren uit Stein afkomstig en aldaar getrouwd in 1754. Ze woonden in Kleine Meers en kregen zes kinderen. Willem was wever van beroep. Op 6 oktober 1773 werd hij gearresteerd, nadat hij tijdens een verhoor door Paulus Janssen en Jan Wanten als lid genoemd werd van hun bokkerijdersbende. Eerder in de zomer van dat jaar noemde Dirk Hersseler bij zijn verhoor hem ook al als "Willem de kromme wever van Klein Meers, wonend in het derde huis van de dijk". Op 6 december 1773 eindigde het leven van Willem Panhuys aan de galg. In 1796 bij de telling woonde de weduwe samen met haar dochter Gertrudis.

ad 132: Maria Anna Wilkens was op 2 juni 1763 in Stein gehuwd met Joannes Daemen. Haar man werd echter op 9 februari 1774 opgehangen als bokkerijder. Hij bekende o.a. dat hij zijn eed had afgelegd ten huize van Pieter Penders in Catsop. Zij bleef als weduwe achter met vier kleine kinderen, waarvan de jongste vier maanden oud was. Het gezin verarmde en ook toen Maria later hertrouwde met Hendrik Houben, die eenentwintig jaar jonger dan zij was, bleef het armoe troef! Bij het opmaken van deze lijst in 1796 waren reeds twee kinderen, die zij met haar eerste man had, gestorven. Haar oudste dochter Anna Maria trouwde op 25 september 1791 met Dirk Janssen. (zie noot 104)

Bron:
• F.J.M. Timmers, ‘De inwoners van Elsloo aan het einde van de 18de eeuw’, Heemkundesnippers nr 15 uit december 1993.