Bij het zien van besneeuwde akkers, daken en straten spreken we al snel van een typisch oud-Nederlands sfeertje. Een sfeer die we onder meer kennen van oude schilderijen. Hendrick Avercamp (1585-1634) specialiseerde zich in het maken van winterlandschappen.

+ Lees en kijk verder op historiek.net ⇢

Een prachtige compilatie van oude filmbeelden uit de periode van pak-m-beet 1920 tot 1960. Samengesteld door Hub Bervoets en Paul Cuijpers. Duurt ca 35 minuten.

Te zien zijn o.a. mijnwerkers in het begin van de vorige eeuw en in 50-er jaren. Bezoek koningin Juliana aan Staatsmijn Maurits. Opening Julianakanaal in 1935 met unieke beelden als het koninklijk gezelschap Elsloo en Stein passeert.  Vlaaien bakken in de schansenoven. Verder het dagelijkse (boeren) leven in Zuid-Limburg. En dat was hard werken om de armoede te ontworstelen. 

De Maasdijk in Meers brak in de laatste uren van 31 december 1925 opnieuw door, met als gevolg dat een aantal huizen onbewoonbaar werd. Meers kwam onder water te staan en er verdronk vee en andere dieren. Meers bestond destijds uit 100 huizen met 500 inwoners.

De wegen waren uitgehold en moesten hersteld worden. De gerepareerde winterdijk van de Maas bij “het Kumpke” (tegenover de kerk) werd verzwaard met basaltblokken en zware klei uit de “Leimkoul” van de familie Janssen op “het Diekske” in de Grotestraat aan “de Pool”.

Niet alleen de overvloedige regen zorgde voor uitzonderlijk hoge waterstanden van de Maas, ook het smeltwater van alle sneeuw die sinds eind november 1925 in het stroomgebied was gevallen speelde een grote rol. Heel West-Europa had te kampen met wekenlang durend noodweer en zware stormen. Met Kerstmis was het waterpeil van de Maas gestegen tot 46 meter boven A.P. Door de hevige storm was de Maas wild. Op 27 december werd de dijk bij de Koeweide opgehoogd; het water stond toen 40 centimeter onder de dijk. Het water bleef stijgen en op woensdag 30 december werd de dijk verder versterkt. Bij de overheid werden pontons aangevraagd om uit Meers te kunnen vluchten als de dijk zou doorbreken. Oude mensen, kinderen en het vee werden in veiligheid gebracht.

Op 31 december bedroeg de waterstand van de Maas 46,54 meter boven NAP. De dijken werden nog verstevigd met palen en stro. Mensen die Meers wilden verlaten moesten via Stein, omdat Elsloo niet meer te bereiken was. Bij de Scharberg sloeg het water 30 centimeter over de dijk. De sterke mannen bleven in Meers om de dijk te bewaken en mensen en vee te redden. Enkele inwoners bleven in hun woning op de eerste verdieping. Burgemeester Frans Eussen van Elsloo was op bezoek in Meers en moest noodgedwongen met enkele gezinnen in het schoolgebouw worden ingekwartierd. De pastoor van Meers zat met enkele kinderen in de pastorie. De storm loeide en de Maas brulde en omstreeks 22.00 uur brak de dijk door op dezelfde plaats als in 1880, tegenover de kerk. De burgemeester en enkele inwoners moesten naar de tweede verdieping verhuizen.

Op nieuwjaarsdag werden in Meers per boot levensmiddelen rondgebracht, onder meer in de school en het patronaat. Op de bühne sliep men op stro en iedereen had een deken gekregen. In Meers waren nog 250 personen achtergebleven. Veel huizen waren zwaar beschadigd, vier huizen waren ingestort en één huis en enkele oude schuren waren weggedreven.

Het oude huis van Joep Wolffs, links naast de school, was volledig verdwenen. Waar de Maas door “de Koele” had gestroomd, lag na het zakken van het water alles bezaaid met kiezel, veel aangespoeld hout en andere troep. De achtergebleven bewoners werden daar verzorgd door de zusters Franciscanessen uit Meers. Op 3 januari werden de burgemeester en zeventien Meersenaren uit de school bevrijd en op 4 januari werd pastoor Erkens met de kinderen per boot uit Meers gehaald. Op 4 februari werden de pontons per trein van Dordrecht naar Roermond vervoerd en kwamen zij de dag erna in Meers aan. Soldaten van het Maastrichts garnizoen legden een pontonbrug aan, zodat het vee Meers kon verlaten. De Maas was toen 90 centimeter gestegen. Er werd begonnen met het aanleggen van een nooddijk, die op 19 februari 1926 alsnog over een lengte van 200 meter doorbrak. Varkens, kippen en huisdieren waren verdronken en door het water meegesleurd. Gelukkig waren er geen menselijke slachtoffers te betreuren, al was de schade groot.

Op 2 februari 1926 droeg de burgemeester van Elsloo dertien personen voor ter toekenning van het ereteken, ingesteld bij Koninklijk Besluit van 21 juli 1927, ter erkenning van uitstekende daden verricht bij gelegenheid van de watersnood van 1926. De bronzen medaille werd toegekend aan: Antoon Hubert Berghs, Johannes Hermanus Hubertus Berghs, François Lucien Devoi, Jan Eduard Devoi, Theodoor Hubert Devoi, Jan Marcel Lambrichts, Arnold Martens, Frans Martens, Jan Hubertus Martens, Theodoor Smeets, Willem Titulaer, Peter Vranken en Jan Gerard Vranken. Burgemeester Frans Eussen kreeg het ereteken in zilver toegekend. 

+ Lees verder in de bron: No van Mulken "Meers van moeras tot dorp" 2018 pagina 62 e.v. ⇢

+ Lees ook op onze website ⇢

+ L1 besteed er aandacht aan ⇢

+ De Limburger (alleen voor abonnee's) ⇢

Ook aan Belgische zijde van de Maas kommer en kwel

Op 1 januari 1926 stijgt de Maas naar ongeziene hoogtes en breekt de Maasdijk in Uikhoven. De bevolking in meerdere Maasdorpen zit dagenlang gevangen, soms tot op het dak van hun huis. Dat de Maas woest kon zijn, wist men, al was er dit keer meer aan de hand. “Dit Limburgse drama kon vermeden worden”, roept men in het parlement. Hoe werden de Maasdorpen één voor één op snelheid gepakt? En waar verdronk een baby van acht maanden?

+ Lees verder op "Ooit aan de Maas" ⇢

In Valkenburg, in Zuid-Limburg, richtte de bezetter een speciale school op van elitejongens van Nederland. Ze werden uitgekozen op intelligentie, moed en raskenmerken: Nederlandse jongens, opgeleid om ooit hooggeplaatste nazi’s te worden. Andere Tijden over de Reichsschule, de school die een nieuwe elite moest voortbrengen.

+ Lees verder op Andere Tijden ⇢ 

+ Lees ook op Wikipedia ⇢

Foto onder: Nationaal Archief, Spaarnestad Photo (05887) rechtenvrij
Hanns Albin Rauter, SS-Obergruppenführer in Nederland bezoekt de Reichsschule voor jongens in Valkenburg samen met SS-Obergruppenführer Heiszmeyer en SS-Brigadeführer Dr. Wimmer. Op de voorgrond zingende jongens in uniform. Nederland, Valkenburg, 6 juli 1943.

Foto onder: Nationaal Archief, rechtenvrij
Leden van de Nationale Jeugdstorm in de Reichsschule voor Jongens in Valkenburg, waar zij in Duitse geest worden opgevoed

Ralph Delil, vrijwilliger van Stichting Erfgoed Stein, heeft begin december de vondst van zijn leven gedaan. Tijdens een metaaldetectie-ronde in de regio Sittard trof hij een gouden Romeinse munt aan – en niet zomaar een. De munt, die een klein gaatje bevat, blijkt een uitzonderlijk zeldzaam exemplaar te zijn.

De munt is geslagen in Ostia rond het jaar 310, in de tijd van keizer Constantijn. Dit type staat bekend als een Nine Siliqua, een gouden munt van anderhalf scripulum. Wereldwijd zijn hiervan slechts twee exemplaren bekend. De vondst in Zuid-Limburg is daarmee extreem zeldzaam en van grote wetenschappelijke waarde.

Volgens kenners werd deze munt niet gebruikt om mee te betalen. Hij had waarschijnlijk een ceremoniële betekenis, bijvoorbeeld bij feestelijkheden, inhuldigingen of militaire overwinningen. Veel van deze munten zijn later omgesmolten, wat de zeldzaamheid verklaart. 

Het gaatje in de munt vertelt mogelijk nóg een verhaal. Toen de Romeinen onze streken verlieten, werd het gebruikelijk dat lokale krijgsheren en later ook de elite Romeinse munten aan een ketting om de hals droegen – soms zelfs tot in de Vikingtijd. Daarvan zijn meerdere voorbeelden bekend. Deze munt zou heel goed in zo’n traditie kunnen passen.

De munt wordt nu verder onderzocht op herkomst, ouderdom en gebruik. Opvallend is dat hij waarschijnlijk met dezelfde stempels is geslagen als het enige andere bekende exemplaar, dat in een privécollectie zit.

Belangstellenden kunnen de bijzondere vondst voor het eerst bekijken op zaterdag 20 december, tussen 14.00 en 16.00 uur, bij de ArcheoHotspot Stein, bij de ingang van het Archeologisch Museum, aan de Hoppenkampstraat 14A.

De vondst levert nieuwe kennis op over het gebruik van gouden Romeinse munten in de regio Sittard-Geleen aan het begin van de vierde eeuw. 

Marco Mariotti (1988) uit Maasmechelen is journalist en al van jongs af aan geboeid door geschiedenis. Sinds archeologische vondsten in 2017 in Eisden-Dorp verdiept hij zich intensief in het verleden van zijn gemeente Maasmechelen en het Maasland.

Hij gebruikt oud onderzoek van lokale historici en verhalen van inwoners, met veel aandacht voor het menselijke verhaal achter de feiten. Met zijn werk wil hij vooral jongeren aanspreken en hen laten zien hoe belangrijk het is om hun eigen geschiedenis en afkomst te kennen.

+ Bezoek zijn website Ooit Aan De Maas voor boeiende verhalen ⇢

+ Tickets voor lezing op 13 en 14 maart 2026 in Kotem ⇢

Ontdek de Maasvallei te voet en op een unieke historische manier. Vanuit Gasterie de Fontein wandel je op eigen tempo naar het Historiehuis van de Maasvallei in het karakteristieke Elsloo.

Deze mooie route voert je langs natuur, vergezichten en een stukje cultureel erfgoed. In het Historiehuis word je ontvangen met een drankje en krijg je een rondleiding van ongeveer een uur. Het museum vertelt het verhaal van het leven in de Maasvallei door de eeuwen heen. Van oude ambachten tot streekproducten, van het vroegere dagelijks leven tot het ontstaan van het landschap – je krijgt een bijzonder inkijkje in de geschiedenis van deze unieke regio.

 

Arrangement is mogelijk vanaf 10 personen

Gasterie De Fontein
Ondergenhousweg 15A
6171 GW Stein

Openingstijden Gasterie De Fontein:
ma: gesloten
di: 12:00-21:00
wo: 12:00-21:00
do: 12:00-21:00
vrij: 12:00-22:00
za: 10:00-22:00
zo: 10:00-22:00

Naar website Gasterie De Fontein ⇢

Route naar Gasterie De Fontein ⇢

 

De Romeinen waren niet enkel veroveraars. Zij ontpopten zich ook tot fervente wegenbouwers van een complex netwerk van heirbanen dat Rome verbond met de verste uithoeken van het Romeinse Rijk. Een groep wetenschappers onder leiding van professor Tom Brughmans van de Universiteit van Aarhus in Denemarken besloot dat netwerk in kaart te brengen en stelde een digitale atlas van het Romeinse wegennet samen.

+ Lees verder op historiek.net ⇢

+ Ga naar de digitale atlas Romeinse wegen ⇢

Afbeelding beneden toont in oranje de Romeinse wegen in onze contreien.

Wie laat zijn steen het vaakst stuiteren over de Maas?
Stel je voor: je staat aan de oever van de Maas. De zon schittert op het water, je buigt voorover en zoekt die ene perfecte kei. Een korte zwaai met de arm – en daar gaat hij, over het water stuiterend als een levendige herinnering aan vroeger. Voor velen is ketsen, keilen ofwel stone skimming, pure nostalgie. Eeuwenlang al proberen bewoners langs de Maas hun keien zo ver mogelijk over het water te laten springen.

In het weekend van 9 mei 2026 krijgt dit oeroude tijdverdrijf een officieel tintje: dan wordt voor het eerst het Belgisch-Nederlands kampioenschap keilen gehouden, midden in het RivierPark Maasvallei.

De Maas als verbindende levensader
Het RivierPark Maasvallei strekt zich uit van Maastricht tot Kinrooi en verbindt dorpen aan beide oevers van de Maas. Vroeger waren die dorpen hechte buren; de Maas was geen grens, maar een verbinding. Sinds 2008 werken de overheden aan beide zijden van de Maas weer aan dat gevoel van saamhorigheid. Ook de rivier zelf kreeg meer ruimte en keerde terug naar haar natuurlijke vorm – een brede levensader waar de keien opnieuw voor het oprapen liggen.

Meer aandacht voor schoon water
Toch is niet alles rozengeur en maneschijn. De waterkwaliteit blijft een uitdaging, immers de Maas voorziet zeven miljoen mensen van drinkwater en is van levensbelang voor talloze planten en dieren. Met dit kampioenschap wil men niet alleen mensen samenbrengen, maar ook aandacht vragen voor het belang van een gezonde rivier. Voor elke deelnemer gaat er een bijdrage naar nieuwe groene landschapselementen langs de Maas.

Van spel naar sport
Is keilen eigenlijk wel een sport? De organisatie vindt van wel: “Er komt een officieel wedstrijdreglement en er wordt gestreden in verschillende categorieën. De beste keiler mag zelfs naar het Wereldkampioenschap op Easdale Island in Schotland. Daar leeft de hele gemeenschap elk jaar toe naar het WK – dat sfeertje willen wij ook langs de Maas.”

Voorbereidingen volop bezig
De organisatie is inmiddels gestart met de zoektocht naar de ideale locatie voor dit bijzondere evenement. Iedereen kan zich alvast inschrijven voor een van de vier categorieën:

• Jing (-16 jaar)
• Groete lui (+16 jaar)
• Ouw schmieters (65+)
• Maasdörpe-kemp, waarin dorpen zoals Elsloo en Kotem, Stokkem en Obbicht het tegen elkaar opnemen.

Meer informatie en aanmelden op de website van Rivierpark Maasvallei ⇢

Een eenvoudig gebaar – een steen die stuitert over het water – wordt zo het symbool van verbinding, plezier en zorg voor de rivier die Limburg al eeuwenlang vormt.

+ Website van Rivierpark Maasvallei ⇢

+ Website Regionaal Landschap Kempen en Maasland ⇢

Ook dit jaar heeft Historiehuis van de Maasvallei weer meegedaan aan Rabo ClubSupport. Met dank aan Rabobank en de ons steunende Rabo-klanten hebben we het mooie bedrag van euro 332,38 ontvangen. Bedankt daarvoor!

Ons doel in 2025
De zolder is sinds kort ingericht als werkplek voor onze ict-medewerkers. Daar zijn we druk bezig met het digitaliseren van onze collectie. Gewenst wordt nog een speciale fotohoek, zodat het digitaliseren voortaan op professionele wijze kan plaatsvinden.