Terug naar hoofdinhoud

Cultuurcafé "MUSEA" - terugblik

  • Afbeeldingen | Bron ©: Daniëlle Wauben, Guus Peters, rawpixel.com

De gemeente Stein oganiseert elke maand het Cultuurcafé, een gratis bijeenkomst voor iedereen die geïnteresseerd is in kunst, cultuur en erfgoed.

Op dinsdag op 15 april 2025 werd in dat kader aandacht geschonken aan het thema "Musea"
Plaats van handeling was het Historiehuis van de Maasvallei in Elsloo.
Na het openingswoord van Daniëlle Wauben, cultuurcoach van de gemeente Stein, was het de beurt aan twee "museumfanaten" uit de gemeente Stein.

Geschiedenis Maasvallei
Streekhistoricus en Aelsenaer Guus Peters vertelde waarom en hoe het vroegere Streekmuseum "De Schippersbeurs" zich ontwikkelde tot het huidige Historiehuis van de Maasvallei. Daarna presenteerde hij een ingekorte versie over de geschiedenis van de Maasvallei. Guus onderzoekt de sociale en (cultuur-)historische achtergronden van dorpen, wegen, landschap, Maaslopen én bewoners in en rond het (Grens)Maasdal.

Mijnverleden
Daarna vertelde Pascal Claessens van privémuseum D’r Bickel ons zijn enthousiaste verhaal over hoe hij als jongeling interesse kreeg in het Mijnverleden en hoe zijn hobby in korte tijd uit de hand liep. Hij heeft in 2020 zijn droomlocatie in onze gemeente gevonden waar hij nu sinds enkele jaren (omringd door een jong en enthousiast team) al duizenden bezoekers heeft verwonderd met zijn grote verzameling mijnspullen.

De bezoekers zaten nog net niet buiten.... Tussendoor en bij het napraten werden de aanwezigen verrast op een drankje en heerlijke hapjes.
Kortom, de bezoekers, gemeente en de musea kunnen terugkijken op een bijzonder geslaagde avond!

rawpixel cultuurcafe musea design 01jrk60fnj 1744794817

rawpixel cultuurcafe musea design 01jrk60fnj 1744794996

Historiehuis in RTL4 Nieuws

  • Afbeeldingen | Bron ©: Historiehuis van de Maasvallei, RTL4 Nieuws

RTL4 Nieuws, 27 maart 2025 om 18.00 uur.
Julianakanaal wordt weer gevuld na drooglegging wegens verbreding en renovatie
Historiehuis van de Maasvallei wordt in deze nieuwsbijdrage vermeld als beschikbaarsteller van historisch beeldmateriaal dat werd gefilmd bij de aanleg van het kanaal in de 30-er jaren. 
Het hele filmpje (1:33 minuten) kun je hieronder bekijken.

 

Fijn....uw oude spulletjes voor het museum....maar heus niet altijd!

  • Afbeeldingen | Bron ©: rawpixel.com public domain free CC0 image

We vinden het fijn als u bijzondere oude gebruiksvoorwerpen, foto's, kledingstukken en andere cultuur-historische zaken aan het museum wilt schenken.
Maar maak daarvoor eerst een afspraak zodat we kunnen beoordelen of uw gift in onze collectie past. Vaak hebben wij al soortgelijke items in de collectie. Wij kunnen overigens ook niet alles tentoonstellen en onze opslagruimte is beperkt. Kortom, we zijn op dit gebied -noodgedwongen- best wel kieskeurig. Maar als uw spulletjes heel bijzonder zijn, dan krijgen ze in ons museum ook een beste plek!

Helaas komt het ook voor dat mensen gewoon spullen voor de deur zetten...zonder afzender. Dat is echt niet de bedoeling!
Sowieso dient er voor elke schenking een overdrachtsformulier ingevuld te worden. Maar daarnaast zijn het ook vaak spullen waar wij als museum niks mee kunnen of al in onze collectie hebben. In dat geval rest niets anders dan de gang naar kringloop of milieustraat. Terwijl menige Elsloonaar blij zou zijn met bijvoorbeeld een oud schoolbankje, antiek poppenhuis, hoed van overgrootvader, emaille vergiet of wat dan ook...

Dus vriendelijk verzoek om eerst altijd contact op te nemen als u oude spulletjes wilt schenken:  bel 046 437 6052  of mail naar info@historiehuismaasvallei.nl

Limburg in beeld anno 1918

  • Afbeeldingen | Bron ©: youtube

(na starten video, klik op icoon rechts voor volledig scherm)

Deze documentaire uit 1918 over Zuid-Limburg bestaat uit vier delen. Oorspronkelijk waren ze bedoeld voor het onderwijs.

De film "Maastricht" bevat beelden van de Maas, de (binnen)stad en de Sint Pietersberg.

"Landbouw en veeteelt in Limburg" toont het glooiende Limburgse landschap met zijn boerenhoeven.

"Mergel-industrie" is een reportage van een belangrijke Limburgse bedrijfstak. In de mergelrotsen in Zuid-Limburg zijn gangen uitgehouwen voor het winnen van mergelsteen, dat al eeuwen wordt gebruikt voor het bouwen van huizen. De mergel wordt gezaagd en daarna vervoerd in treinen en boten. Fijne mergel wordt gebruikt als meststof.

"Valkenburg en omgeving" begint met idyllische plaatjes van Valkenburg en omgeving. Daarna gaan we met de trein van Valkenburg naar het Vierlandenpunt bij Vaals en passeren o.a. Bemelen, Gronsveld, St. Geertruid, Mheer, Gulpen en Slenaken.

Over Terhagen

  • Afbeeldingen | Bron ©: Stein Lokaal, youtube, Guus Peters

In de serie "Erfgoed Stein" een aflevering vanuit Terhagen. Guus Peters informeert ons over de historie en cultuur van dit stukje puur natuur uit onze Gemeente Stein.
Met dank aan Stein Lokaal. 

Migratie, echt iets typisch Limburgs

  • Afbeeldingen | Bron ©: L1

Wat maakt Limburg eigenlijk 'het Limburgʼ dat we nu kennen? In de vijfdelige serie De Waereld in Limburg neemt schrijver, muzikant, journalist en historicus Frans Pollux je mee op een fascinerende reis door de veelzijdige en rijke Limburgse cultuur.

In deze vierde aflevering gaat Frans op onderzoek uit naar onze én zijn eigen achtergrond. Migratie is namelijk een belangrijk onderdeel van onze provincie, echt iets typisch Limburg. Denk aan de arbeidsmigranten van nu, de Turken, de Molukkers, de koempels van vroeger, zelfs het allereerste begin van de 'Limburgers' komt voort uit migratie. De eerste Limburgers waren namelijk migranten in Elsloo. 

Reden voor Frans Pollux om het Historiehuis van de Maasvallei in Elsloo te bezoeken voor een interview met Luc Amkreutz, als archeoloog verbonden aan het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden. En natuurlijk om de archeologische vondsten van die eerste boeren van Nederland met eigen ogen te aanschouwen.

"Nieuw" leesvoer: Bónte Kérmes

  • Afbeeldingen | Bron ©: rawpixel.com, Marcel Fredrix, familie Urlings

Nou... "nieuw" is het niet dit boekje uit 1990. Maar voor velen zal het "ongekend" zijn en dat is toch een synoniem voor "nieuw"?!
Marcel Fredrix (van Leon van Ben van Frens) vond het in de nalatenschap van zijn oma en stelde het ter beschikking om door ons te laten scannen en met jullie te delen. Bedankt daarvoor!

Het boekje van 72 pagina's met de titel "Bónte Kérmes" werd in 1990 geschreven door Math Urlings sr. (1911-1996) die destijds in een seniorenwoning op Mergelakker 7 in Elsloo woonde. In zijn werkzaam leven was hij hoofd van de lagere school in Moorveld.
Hij heeft in het "plat" oftewel dialect geschreven over Elsloo, Geulle, Schimmert, over zijn jeugdherinneringen en vakantie in eigen land. 

+ Lees / download het boekje "Bónte Kérmes" ⇢

 

Subsidie voor Bandkeramiekers-educatie

  • Afbeeldingen | Bron ©: rawpixel.com, Wim Hanssen

De gemeente Stein heeft een incidentele subsidie van €25.000 verstrekt aan Stichting Erfgoed Stein voor het educatieprogramma "Jagers en Boeren", dat de prehistorische geschiedenis van Zuid-Limburg op een leuke en interactieve manier vertelt.

Het programma, opgezet in samenwerking met het Historiehuis van de Maasvallei en STEAM Limburg, gaat over de Bandkeramiekers. Dit waren mensen die 7.000 jaar geleden in Zuid-Limburg leefden. Zij waren de eerste boeren in Nederland en brachten vaste dorpen, akkerbouw en hun kenmerkende aardewerk naar de regio. Hun bijdrage wordt gezien als de basis van onze Europese beschaving.

Wat houdt het programma in?
• Lesmateriaal voor scholen
• Replica’s van archeologische vondsten
• Digitale hulpmiddelen
• Een reizende tentoonstelling

Het programma sluit aan bij het visiedocument "In verbinding met Bandkeramiek", dat samenwerking bevordert tussen de gemeenten Stein, Maastricht, Beek en Sittard-Geleen. Dit document helpt bij het opstellen van een beleidsplan en afspraken over de samenwerking.

Doelen van het programma
1. Vergroten historisch bewustzijn: Het programma maakt de prehistorische geschiedenis van Stein en Zuid-Limburg toegankelijk voor een breed publiek.
2. Versterken van onderwijs: Scholen worden voorzien van lesmateriaal en activiteiten waarmee erfgoed een structurele plek in het onderwijs krijgt.
3. Regionale samenwerking: Stein neemt een voortrekkersrol in het Bandkeramieksamenwerkingsverband.
4. Sociale cohesie oftewel verbinding: Het programma brengt inwoners, scholen en erfgoedinstellingen samen en stimuleert om trots te zijn op lokaal erfgoed.
5. Promotie van Stein: Het erfgoed van Stein wordt niet alleen lokaal beleefbaar, maar ook regionaal gepromoot.

Financiën en planning
De €25.000 subsidie komt uit het Steinse museumbudget. Het totale budget voor dit project is €84.000. De overige €59.000 komt van partners en andere subsidies. Er worden regelmatig overleggen en evaluaties gehouden om het project goed te laten verlopen.

Bijdrage aan de toekomst
Dit programma sluit aan bij de gemeentelijke Strategische Visie 2040. Het versterkt de lokale identiteit en zorgt ervoor dat inwoners en leerlingen meer betrokken raken bij de geschiedenis van Stein.

foto's aanleg Julianakanaal 1930-1934

Donatie unieke collectie foto's aan Historiehuis

  • Afbeeldingen | Bron ©: Familie Van der Salm

In november 2024 ontvangen we een e-mail van Rob van der Salm uit Maassluis. Hij vraagt of we interesse hebben in zo'n 90 foto's, gemaakt tussen 1930 en 1934, tijdens de aanleg van het Julianakanaal. Natuurlijk hebben we daar interesse in!

Zijn overgrootvader, Goosen van der Salm (1879-1965, opzichter bij Rijkswaterstaat) liet deze foto's destijds afdrukken van de originele glasplaten. Dit was een fototechniek van uitzonderlijke kwaliteit, die in opdracht van Rijkswaterstaat werd gebruikt.

Tot onze grote vreugde doneert Rob van der Salm de foto's aan het Historiehuis. Hartelijk dank daarvoor!
Op 3 december hebben we de foto's ontvangen: erfgoedmateriaal van de hoogste orde voor de inwoners van de Maasvallei.

Platte Aelsenaer

  • Afbeeldingen | Bron ©: Historiehuis van de Maasvallei

 

Het lijvige woordenboek (429 pagina's) De Platte Aelsenaer is nog steeds te koop in het museum; nu voor slechts Euro 10.  

Deze "diksjenaer van 't Aelser plat oet de jaore 1940-1950 en vreuger" -geschreven door Jo Cobben- draagt bij aan de instandhouding van de streektaal, ook voor het nageslacht en is een must in elke Elsloose boekenkast (en daarbuiten voor Oud-Elsloonaren)

De Platte Aelsenaer

Door archieven spitten...

  • Afbeeldingen | Bron ©: rawpixel.com public domain free CC0 image for editorial use (Lewis Hine 1911)

Neem eens een kijkje op archieven.nl ⇢  Daar kun je honderden kilometers archiefmateriaal doorzoeken.

  • 91 deelnemende organisaties
  • meer dan 53.620 archieven en collecties met ruim 286 miljoen beschrijvingen van archiefstukken
  • meer dan 100.000.000 (honderd miljoen!) gedigitaliseerde archiefstukken
  • meer dan 2.336.850 afbeeldingen
  • ruim 117 miljoen personen
  • 3.507.276 krantenpagina's
  • en veel meer...

Op de zoekterm "Elsloo" vind je meer dan 400 resultaten⇢ 

• Elke provincie in Nederland heeft een Regionaal Historisch Centrum. Hier liggen de archieven die op regionaal niveau het bewaren waard zijn. Denk aan die van maatschappelijke organisaties, de burgerlijke stand, rechtbanken en de Kamer van Koophandel. Website Regionaal Historisch Centrum Limburg ⇢

Cultuurhistorische Waardenkaart gemeente Stein ⇢
Klik op legenda en schakel alle lagen uit. Zo kun je makkelijk de lagen aanvinken die je wil bekijken. Links onderin staat een kleine plattegrond. Door hierop te klikken, kun je kiezen voor een satelliet- of straatweergave. Op die manier zijn ook de straten en straatnamen zichtbaar.

• Een andere interessante bron is het nationaalarchief.nl ⇢ waar je een gigantische hoeveelheid foto's, kaarten, prenten etc. kunt vinden. 
Let op: als je een foto download staat erbij vermeld welk gebruik toegestaan is. Er zijn best veel foto's waar copyright op rust; lees hierover meer ⇢

• Grootste Nederelandse archief op gebied van pers- en documentairefotografie vind je op Collectie Spaarnestad ⇢

• Geïnterresseerden in de Tweede Wereldoorlog krijgen vele uren om op de Beeldbank WO2 ⇢

• Oude kranten, tijdschriften en boeken vindt je op Delpher ⇢


Een leuke website om eens doorheen te struinen is die van het CBG (Stichting Centraal Bureau voor Genealogie)

Hét centrum voor familiegeschiedenis, klik hier ⇢

Het CBG|Centrum voor familiegeschiedenis is in 1945 opgericht om het stamboomonderzoek en daarmee verbonden wetenschappen te bevorderen.